تردیدی نیست که در وثوق به یک روایت باید اموری را درنظر گرفت. از جمله این امور، سند روایت، مصادر روایت، عمل علمای قدیم و جدید بدان، انسجام متنی روایت، مطابقت روایت با تاریخ و هر چیز دیگری است که نفیاً و اثباتاً در وثوق به روایت مؤثر است. اینک موارد یاد شده را در خصوص این روایت بررسی می‌کنیم:

١. سند روایت: روشن شد که سند روایت ضعیف است.

٢. مصادر روایت: اگر به مصادر این روایت مراجعه کنیم، می‌بینیم که این روایت از منفردات شیخ طوسی در کتاب الغیبة است و در مصادر حدیثی دیگر نیامده است، حتی شیخ طوسی آن را در کتاب‌های دیگرش هم نقل نکرده است؛ چنان که این حدیث نزد او ثابت بود، او آن را در دیگر کتاب‌هایش نیز می‌آورد، و یا در کتاب‌های دیگرش بدان استناد می‌کرد.

شاذ بودن این روایت و روی‌گردانی محدثان از آن، سبب وهن روایت و عدم اطمینان ما به صدور روایت شده است؛ وگرنه اگر صدور آن ثابت بود، دیگران نیز آن را روایت می‌کردند، بویژه آن که آثار مهمی بر آن مترتب است. و اعراض محدثان از روایتی که سند صحیحی دارد، سبب ضعف آن می‌گردد؛ چه رسد به آن که خود حدیث ضعیف السند باشد.

[١] . برخی از نکات مطرح شده در این بخش را از مباحث استادم (آیت الله مددی) استفاده کرده‌ام.