مجموعه‌ دیگری از روایات علاجیه، روایاتی است که برای ترجیح روایتی بر روایت دیگر بدان استدلال می‌شود. مجلسی در لوامع صاحبقرانی برای حل تعارض اخبار موجود، روایات را با یکدیگر جمع کرده است و به نظر وی، جمع روایات متعارض، مناسب‌تر از طرح و کنار زدن روایات متعارض است. مجلسی نیز از اخبار علاجیه، برای علاج تعارض بین اخبار بهره برده است. وی برای حل روایات متعارض، آنها را بر تقیه یا کراهت، یا ضرورت، یا تأویل، یا استحباب، یا تخییر حمل کرده است.

حمل بر تقیه

وجود اخبار متعارض و تلاش برای برطرف کردن آنها، کاری پیچیده و ظریف است. مجلسی، به عنوان شارح حدیث، تلقی تقیه را یکی از راه حل‌ها دانسته، معتقد است که این اخبار باید با احادیث محکم در تعارض نباشد.

مجلسی در جمع بین احادیث متعارض، روایت را بنا به شرایطی، چون موافقت با آرای اهل سنت، مخالفت با اجماع شیعه، مخالفت با قرآن، مخالفت با احادیث متواتر حمل بر تقیه کرده است.

حمل بر تقیه، در جایی لازم است که احادیث معارض، به گونه‌ای استحکام و استواری داشته باشند که موجب گردند حدیث رویارو با آنها از حجیت بیفتد حتی اگر سند متقن و معتبری داشته باشد.

مجلسی، پنجاه مورد از احادیث را در راه علاج اخبار متعارض، حمل بر تقیه کرده است. در ذیل به برخی از نمونه‌های آن اشاره می‌کنیم:[١]

[١] . ر.ک: همان، ج٨ ، ص ٤٣.