علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٩٥
شرح را میگستراند. جملات امام در داخل پرانتز قرار گرفته و شرح خود را در سخنان جمله به جمله شرح می دهد و پیش می رود. این روند در کل شرح به همین شکل ادامه دارد.[١] نمونه در شرح خطبه ٩٠ آورده است:
واضع القلیلة النّبات منها (الأعشاب) و الرّطب من الکلا (فهی) أی الأرض (تبهج) و تفرح (بزینة ریاضها) و مستنقع میاهها (و تزدهی) و تفتخر (بما البسته من ریط أزاهیرها) أی بأشجار البست الأرض إیاها لباس انوارها و علی ما فی بعض النسخ من کون البسته بصیغة المجهول فالمعنی أنّ الأرض تفتخر بما اکتسبت به من النبات و الأزهار و الأنوار فیکون لفظة من علی هذا بیاناً لما کما أنها علی الأوّل صلة لألبسته، و الثانی أظهر (و) تتکبّر ب (حلیة ما سمّطت) و علّقت ... .[٢]
لازم به ذکر است پس از این شرح مختصر مزجی شرح را به تفصیل و تطویل بیان میکند.
توجه به منابع و اسناد سخنان امام[٣]
شارح به دو گونه به بیان منابع و اسناد سخن امام پرداخته، یا از منابع پیش از شریف رضی یاد کرده و یا از اسناد پس از وی، چنان که در شرح برخی خطب به هنگام یاد کرد، از اسناد پیش از سید رضی، نام کتبی چون تاریخ الطبری،[٤] وقعة صفین نصر بن مزاحم منقری (به نقل از ابن ابی الحدید)[٥]، الغارات ابن هلال ثقفی، الکافی ثقة الاسلام کلینی،[٦] الارشاد شیخ
[١]. همان، ج ٧، ص ٢٠٢ ـ ٢٠٦.
[٢]. همان، ج ٨ ، ص ٢٦٦.
[٣]. همان، ج ٦، ص ٣٩٥ ـ ٤٠٠.
[٤]. همان، ج ٦، ص٤٠٠ ـ ٤٠٣.
[٥]. همان، ج ٧، ص ١٦ ـ ٢٩.
[٦]. همان، ج ٧، ص ١٩٢ ـ ٢٠٨.