ستایش‌های ندبه‌خوان خلیفه و بازگویی سخنان وی به معنای پذیرش و یا تصدیق آن جملات نیست؛ هر چند نمی‌توان امکان چنین برداشتی را انکار نمود؛ زیرا اولاً، دلیلی که تصدیق و یا تأیید امام† نسبت به اوصاف بیان شده را ثابت کند، در دست نیست و ثانیاً، تمام قراین و شواهدی که در این باره وجود دارد، ضعیف و قابل خدشه است.

نقد و بررسی قراین کلامی ستایشِ خلیفه

صاحب‌نظران اهل سنت برای اثبات ستایش امام علی† از خلیفه دوم، تنها به تعابیر به کار رفته در خطبه ـ که به گمانشان صریح در مدعاست ـ استناد کرده‌اند،[١] اما با تحلیل گزارش‌های موجود از خطبه ٢٢٨ می‌توان قراین و شواهدی را کشف کرد که بر تأیید و یا تصدیق امام† از ستایش صورت گرفته
دلالت دارد.

بر اساس، گزارش برخی از منابع، امام علی† ضمن بازگویی سخنان دختر ابی‌حثمه، ستایش وی در حقّ عمر را تصدیق کرده و فرمود: «لقد صدقت ابنة ابی حثمة؛ به درستی که دختر ابی‌حثمه راست گفت!».[٢]

این عبارت، یکی از شواهدی است که می‌تواند دست‌مایۀ مخالفان قرار گیرد و در اثبات ستایش علی† از عمر بدان استناد شود. اما با ارزیابی مصادر خطبه متوجه می‌شویم که از میان یازده منبع نام برده، تنها کتاب‌هایی این جمله را نقل کرده‌اند که

[١] . مصباح السالکین، ج٤، ص٩٩.

[٢] . حوار مع الشیخ صالح بن عبد الله الدرویش، ص٧٤.