علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٠٥
دلالت روایت
مسأله دیگری که باید روشن گردد، دلالت حدیث است. بعد از آن که روایتی از ناحیه صدور و سلامت متن با ایرادی مواجه نگردید، نوبت به مقصود از حدیث میرسد. در اینجا میان علما در مقصود حدیث اختلاف است. این اختلافات بدین صرت است:
١. محدث نوری در عبارتی که از او در ابتدای بحث نقل گردید، میگوید:
پس روشن است که تمامی شخصیتهای معروف بنیفضال ـ که ما دستور داریم به روایاتشان عمل کنیم ـ از علی روایت کردهاند. این نقل روایت، محکمترین امارۀ وثاقت است.[١]
آن گونه که پیداست، او امر در گفتار «خذوا ما رووا» را بر وجوب حمل کرده است. از این رو، حدیث را یکی از محکمترین امارههای وثاقت دانسته است. همچنین حمل امر بر وجوب از عبارت نقل شده از شیخ انصاری نیز به چشم میخورد.
٢. امام خمینی در کتاب الخلل فی الصلاة میگوید:
و ما یقال من ان السند إلى بنی فضال صحیح و نحن مأمورون بأخذ روایاتهم، غیر ظاهر، فإن الأمر بالأخذ بما رووا فی مقابل رفض ما رأوا لیس معناه الا توثیقهم و الأخذ بروایاتهم إذا کانت عن الامام علیه السلام أو عن ثقة عن الامام لا الأخذ بمرسلاتهم أو بما رووا عن الضعاف فان رفض ذلک لیس ردا لروایاتهم بل رفض لروایة الضعفاء؛
[١]. کتاب المکاسب، ج ٤، ص ٣٦٦ ـ ٣٦٧.