علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢١٩ - روش شناسی منهاج «البراعة فی شرح نهج البلاغة»
٣. امام باقر: خداوند از خاک سطح زمین گِلی را بر گرفت و آن را به شدت مالش داد.پس به ناگاه آنان مانند ذرّاتی (پدیدار شدند و) به جنبش درآمدند.[١]
٤. امام باقر: هنگامی که خداوند میخواست انسانها را بیافریند... گِلی را از سطح زمین برگرفت و به شدت مالش داد... و آنان مانند ذرّاتی به جنبش درآمدند... سپس فرمود: «آیا من پروردگار شما نیستم؟ پاسخ دادند: آری...».[٢]
٥. امام باقر: خداوند ـ عزّ و جلّ ـ نسل آدم را از پُشتش خارج کرد تا از آنها بر ربوبیت خویش پیمان بگیرد ... سپس به آدم فرمود: نگاه کن! چه میبینی؟ پس آدم به نسل خود نگریست و دید آنها به صورت ذرّاتی هستند.[٣]
٦ . امام صادق در بارۀ این آیه که «بعضی از شما کافر و بعضی مؤمناند» فرمود: خداوند (وضعیتِ) ایمان آنها را ... از همان زمان که به صورت ذرّاتی در صُلب حضرت آدم بودند و از آنان پیمان گرفت، میدانست.[٤]
[١]. رُوِی عَنِ الصَّادِقِ فِی وَصْفِ الرُّوحِ أَنَّهُ قَالَ : وَ بِهَا يُؤْمَرُ الْبَدَنُ وَ يُنْهَى وَ يُثَابُ وَ يُعَاقَبُ وَ قَدْ تُفَارِقُهُ وَ يُلْبِسُهَا اللَّهُ سُبْحَانَهُ غَيْرَهُ كَمَا تَقْتَضِيهِ حِكْمَتُه (همان، ص ٣٦ ).
[٢]. عَنْ أَبِی بَصِيرٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَرْوَاحِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ: فِی الْجَنَّةِ عَلَى صُوَرِ أَبْدَانِهِمْ لَوْ رَأَيْتَهُ لَقُلْتَ فُلَانٌ (تهذیب الاحکام، ج ١، ص ٤٦٦).
[٣]. ر.ک: الکافی، ج ٣، ص ٢٤٤، ح ٢ و ٤.
[٤]. لغت ذرّه به معنای مورچۀ بسیار ریز و نیز گرد و غبار بسیار ریز است که با چشم، به دشواری قابل دیدن است. از این رو، این واژه بعداً در مورد برخی چیزهای بسیار کوچک به کار رفته است ؛ مثلاً، امروزه در زبان عربی به اتم، ذرّه میگویند.