علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨ - تحلیل تفاوت دیدگاههای قایلان به حجیت

در روايت ديگر از آن حضرت در تفسير «بسمله» آمده است:

الرحمن، بجميع خلقه والرحيم بالمؤمنين خاصه.[١]

رحمان، رحمت‌گر به همه آفريده‌هايش است و رحيم، تنها مهروز به مؤمنان است.

و در روايتى از حضرت عيسى† نقل شده است:

الرحمن، رحمان الدنيا، و الرحيم رحيم الآخره؛[٢]

رحمان، رحمت‌گر در دنيا و رحيم، رحمت‌گر در آخرت است.

ابن عباس در تفسير «بسمله» از پيامبرˆ نقل كرده كه فرمود:

فإذا قال العبد : «بسم اللّه‌ الرحمن الرحيم» قال اللّه‌ عزّوجلّ عبدى دعاني باسمين رقيقين أحدهما أرق من الآخر[٣] [فالرحيم أرق من الرحمان و كلاهما رقيقان[٤]] ...؛

هر گاه بنده بگويد: به نام خداوند رحمت‌گر مهروز، خداوند عزيز و جليل مى‌گويد: بنده‌ام، مرا با دو اسم لطيف صدا زد؛ يكى از ديگرى لطيف‌تر است. هر دو لطيف‌اند؛ رحيم لطيف‌تر از رحمان است.

[١]. الكافى، ج ١، ص ١١٤، ح ١.

[٢]. التبيان فى تفسير القرآن، ج ١، ص ٢٩؛ مجمع البيان، ج ١، ص ٩٣، به نقل از ابوسعيد خدرى.

[٣]. شعب الإيمان، ج ٢، ص ٤٤٧ .

[٤]. ظاهراً اين قسمت، سخن ابن عباس است.