هنگامی که عمر مرد، [با خود] گفتم: به خدا قسم! نزد علی† می روم و سخنش [در باره عمر] را می‌شنوم. پس [به در خانه علی†] رفتم که ناگاه مردمی را دیدم که منتظرش بودند. پس مدتی درنگ کردیم تا آن که علی† در حالی که ناخوش بود، از منزلش خارج شد و سلام کرد. او مدتی سر به زیر انداخت و آن‌گاه سر برداشت و گفت... .[٢]

چنان که پیداست، راویان این جریان، همگی از طیف جریان حاکم و دارای سوابقی معلوم در ارتباط با خلیفه بودند. از این رو، با ذهنیتی پیش ساخته و به منظور شنیدن نظر امام در باره خلیفه، نزد ایشان رفتند. از سوی دیگر، این جملات در اجتماع مردم و در حضور افرادی ایراد گردید که بیشتر از دوستان خلیفه بودند و از نارضایتی امام از خلیفة تازه درگذشته اطلاع داشتند. از این رو، باید گفت که موقعیت امام برای ایراد خطبه کاملاً غیر طبیعی و ناخواسته بود و حضرت در شرایطی قرار گرفتند که گویا چاره‌ای جز بیان جملاتی در باره خلیفه نداشتند. به همین خاطر، ناگزیر گردیدند که با این گونه سخن (حکایت کلام دیگری) ـ که شاید بوی ستایش نیز از آن استشمام گردد ـ به خواسته حاضرین پاسخ دهند.

[١] . غریب الحدیث، ج١، ص٢٩١.

[٢] . الفائق فی غریب الحدیث، ج١، ص٥٩.