علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠ - تحلیل تفاوت دیدگاههای قایلان به حجیت

خداوند نسبت به مردم رحيم و مهربان است.

)رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً(؛[١]

پروردگارتان كسى است كه كشتى را در دريا براى شما به حركت در مى‌آورد تا از نعمت او بهره‌مند شويد. او نسبت به شما مهربان است.

)وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّه كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً(؛[٢]

اگر بخواهد منافقان را عذاب مى‌كند و يا اگر توبه كنند، توبه‌شان را مى‌پذيرد كه خداوند بخشايش‌گر و مهربان است.
مى‌بينيم در اين آيات و ديگر آياتى كه در اين جا نيامده است، كلمه «رحيم» در معناى عمومى به كار رفته است كه خداوند بر همه كس از مؤمن و منافق و بر هر انسانى در هر دو جهان رحيم و مهربان است.
در بعضى دعاها نيز آمده است : «يا رَحْمنُ الدُّنْيا وَ الاْخِرَةِ وَ رَحيمُهُما» كه در اين دعاها، «رحمان» و «رحيم»، هر دو، به يک صورت به كار رفته است. از اين جا معلوم مى‌شود كه از نظر عموميت و خصوصيت، فرقى بين اين دو كلمه نيست.
شايد منظور از آن روايات ـ كه كلمه «رحيم» را از نظر معنا خاص مى‌دانند و آن را تنها به عالم آخرت مختص مى‌كند ـ اين است كه اگر رحمت خدا تا عالم آخرت امتداد و ادامه نداشته باشد و در اين جهان منقطع گردد، وجود اين گونه رحمت با نبودش مساوى است؛ زيرا رحمتى كه در پشت سر آن عذاب و بدبختى بيايد، سودى

[١]. سورۀ الاسراء، آيه ٦٦.

[٢]. سورۀ احزاب، آيه ٢٤.