عده‌ای التمحیص را اثر اسکافی خوانده‌اند، ولی دانشمندان رجال مانند طوسی و نجاشی ـ که به زمان ابو علی محمد بن همام اسکافی نزدیک بوده‌اند ـ التمحیص را از آثار او معرفی نکرده‌اند. عدم ذکر ایشان، دلیل بر آن است که این کتاب از آثار محمد بن همام نبوده ، بلکه از آثار ابن شعبه حرانی است.

حر عاملی نیز این کتاب را به حرانی نسبت داده است.[١] آقا بزرگ می‌نویسد:

نقل روایتی از ابن همام در آغاز کتاب التمحیص موجب شده است تا برخی کتاب مذکور را به ابن همام نسبت دهند، در حالی که این کتاب نوشته صاحب تحف العقول است.[٢]

شیخ ابراهیم قطیفی ـ که از معاصرین محقق کرکی است ـ در کتاب الوافیة فی تعیین الفرقة الناجیة، به نقل از قاضی نورالله شوشتری در مجالس المؤمنین، ضمن ترجمه ابی بکر خضرمی از کتاب التمحیص روایتی نقل کرده است که نشان می‌دهد آن کتاب، متعلق به حرانی است. سخن او چنین است:

الحدیث الاول، ما رواه العالم الفاضل العامل الفقیه النبیه ابومحمد الحسن بن علی بن شعبه الحرّانی فی التمحیص عن امیرالمؤمنین†، ثمّ ذکر الحدیث.[٣]

میرزا عبدالله افندی از شاگردان مجلسی، در کتاب خود ریاض العلما، نظر قطیفی را ـ که به زمان مؤلف نزدیک بوده ـ برگزیده است.

[١]. همان، ج٩٨، ص ٥٩ .

[٢]. تصحیف به معنای تغییر کلمه‌ای با کلمه مشابه آن است؛ ماند: تغییر ستاً به شیئاً (ر.ک: درایه الحدیث، ج٢، ص٦٤).

[٣]. المیزان، ج١، ص ١٨٢. علامه طباطبایی منبع روایت را کتاب علل الشرایع بیان کرده است. با مراجعه به علل الشرایع، عبارت عن إسحاق القمی قال: دخلت علی أبی جعفر الباقر† فقلت له: جعلت فداک! أخبرنی عن المؤمن یزنی. قال: لا (علل الشرایع، ج٢، ص ٤٩٠). چنان‌که ملاحظه می‌کنید، واژة مستبصر در آن وجود ندارد. ممکن است نسخه دیگری در اختیار ایشان بوده است.