علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٥ - مراحل و قواعد فقه الحدیث از دیدگاه مجلسی اول
معنای این روایت، آن است امت رسول خدا این فضل را بر سایر امم دارند که گناهان آنها با طلب مغفرت مومنان (شفاعت و استغفار) بخشوده میشود و امت مرحومه به معنای معاف بودن مسلمانان از محاسبه و ثبت و ضبط نیک و بد کردارشان نیست.
این اختلاف در نقل این روایت در متون حدیثی اهل سنت، وجود عبارتهای دال بر قتل و زلزله و بلایا به عنوان تنها عذابهای امت مسلمان، و نیز به آتش افتادن یک فرد غیرمسلمان به جای یک مسلمان در قیامت را کمی مشکوک میکند. یک شاهد در منابع حدیثی اهل سنت میتوان یافت که نشان میدهد این روایت افزودهای دارد که به اصل مربوط نیست و آن عبارات دال بر قتل و زلزله و بلایاست. به نظر میرسد که این عبارت به عنوان تفسیری بر روایت یا توضیحی برای آن، بیان، و سهواً یا عمداً جزو روایت اصلی محسوب شده است. ابوعلی قاری در شرح مسند أبیحنیفه، زمانی که به پایان شرح بخش نخست این مأثور، یعنی «ان أمتی أمة مرحومه و إنما عذابها بأیدیها فی الدنیا» میرسد، از ابوحنیفه نقل میکند که در نقل دیگری از این روایت، عبارت «بالقتل» وارد شده است، و یک روای در نقل خود این عبارت را به بخش نقل شده در بالا افزوده است.[١] این سخن ابوحنیفه نشان میدهد که موضوع عذاب
[١]. تاریخ مدینة دمشق، ج١٧، ص٣٦٩.