علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٦ - آفت تصحیف در روایات و راهکارهای شناسایی آن
جایز نیست که کسی در تفسیر از «مفسران» دیگر تقلید کند، بلکه باید به دلایل صحیح عقلی و شرعی مراجعه کند که عبارتاند از اجماع (معتبر) یا نقل متواتر از کسی که تبعیت کلام او لازم است (پیامبر و امام معصوم) و در این باره خبر واحد پذیرفته نمیشود.[١]
در میان متأخرین و معاصرین نیز این بحث مطرح بوده است. مجتهدان اصولی بیشتر در بحث حجیت خبر واحد به مفاد این حجیت پرداختهاند و برخی با اعتقاد به این که حجیت به معنای منجزیت و معذریت[٢] است، و یا این که حجیت یک نوع اعتبار عقلایی است (در برابر انکشاف واقعی) و نیازمند اثری شرعی [عملی] است تا قبول جعل و اعتبار شرعی برای آن ممکن باشد.[٣] و یا با مبانی دیگر حجیت خبر واحد ثقه در حوزه غیر از احکام شرعی[٤]، و از جمله در حوزه روایات تفسیری، بر نتافتهاند و دلیلی بر اعتبار خبر واحد ثقه در باب تفسیر نیافتهاند.
این بحث مورد توجه این نوشتار نیست و دلایل اثبات و نفی حجیت روایات تفسیری مجالی دیگر میطلبد؛ اما در برابر این دیدگاه، افرادی قایل به حجیت خبرواحد ثقه در تفسیر آیات قرآن کریم، افزون بر حجیت آنها در مجال احکام شرعی هستند.
[١]. ر.ک : مصنفات شیخ مفید، ج ٥، ص ١٢٣.
[٢]. ر.ک :التوحید.
[٣]. التبیان فی تفسیر القرآن، ج ١، ص ٦ .
[٤]. ر.ک : کفایة الاصول، ص٢٧٧.