آنچه در این مقاله پی‌گیری می‌شود، توجه به اختلاف مبانی و نحوه تحلیل هر یک در باره بحث حجیت خبر واحد ثقه در زمینه تفسیر آیات قرآن کریم و آثار و پی‌آمد‌های هر یک و قضاوت‌ نهایی در باره این دیدگاه‌هاست. سه نفر از کسانی که در دوران معاصر بر این نظریه تأکید دارند، آیت الله خویی، آیت الله فاضل لنکرانی و آیت الله معرفت هستند. البته ضمن اتحاد در نظریه، اختلافاتی هم در نحوۀ تقریر دیدگاه و طرح مبانی و دلایل دارند که به شرح زیر است:

الف. آیت الله خویی

ایشان از کسانی است که به صراحت، به حجیت خبر واحد ثقه در حوزه تفسیر پرداخته است. ایشان جدای طرح مباحث مربوط در درس خارج اصول،[١] در کتاب البیان نیز به این بحث پرداخته‌اند. ایشان ضمن طرح اشکال مخالفین حجیت خبر واحد تفسیری به آن پاسخ می‌گویند:

گاهی در باره حجیت خبر واحد ثقه ـ که از معصومین در تفسیر قرآن آمده است ـ اشکال می‌شود. وجه اشکال، آن است که معنای حجیتی که برای خبر واحد ثابت شده است، وجوب ترتیب آثار در صورت جهل به واقع به صورت عملی است... و این در جایی است که مفاد خبر حکم شرعی باشد یا موضوعی که حکم شرعی بر آن مترتب است و این شرط در خبر واحدی که از معصوم در تفسیر آمده وجود ندارد.[٢]

[١]. ر.ک : المیزان فی تفسیر القرآن، ج١٠، ص ٦ ، ٥٩، ٣٦٥.

[٢]. ر.ک : مصباح الاصول (تقریرات درس آیت الله خویی)، ج٢، ص ٢٣٩.