عنوان نخستین شارح شیعی که دیدگاه متفاوتی با نظر ابن ابی‌الحدید ارائه کرده است ـ این خطبه را در وصف یکی از اصحاب امام علی† دانسته که در زمان رسول خداˆ و قبل از پیدایش فتنۀ سقیفه از دنیا رفته است:

مَدَح بعضَ أصحابه بحُسنِ السیرة و أنه مات قبل الفتنة التی وقعت بعد رسول اللّهˆ من الاختیار و الایثار.[١]

انتقادی که به این سخن وارد شده، این است که مضمون کلمات امام† در نهج البلاغه با چهره‌ای که راوندی معرفی کرده همخوان نیست؛ چه، جملاتی که در تمجید شخصیت مورد بحث به کار
رفته، نشان می‌دهد که او دارای قدرت و حکومت بوده و پس از رسول خداˆ ایامی را به زمامداری گذرانده است.[٢]

ابن میثم بحرانی (م٦٧٩ق) نیز با استناد به این که سخنان امام† در این خطبه با مذمّت خلیفه دوم در خطبه شقشقیه[٣] ناسازگار است، چنین اظهار داشته که این توصیفات به ویژگی‌های ابوبکر
بیشتر شباهت دارد و احتمال این که این خطبه در مدح ابوبکر باشد، بیشتر است تا عمر. وی در
این باره می‌نویسد:

[١]. ر.ک: تأملات فی کتاب نهج البلاغه، ص١٠؛ مجموعۀ مؤلفات (الشیعة و السنة)، ج٤، ص١٣٥؛ شرح نهج البلاغه عبده، ص٢٤٩.

[٢]. ر.ک: منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج١٤، ص٣٧٣ و نیز: پیام امام امیرالمومنین†، ج٨، ص٤٦٥.

[٣]. مصادر نهج البلاغة و اسانیده، ج٣، ص١٥٩.