اما این سخن با اعتراض میرزا حبیب الله خویی (م١٣٢٤ق) مواجه گردیده است. وی معتقد است که شکوه‌های علی† از ابوبکر، اگر بیشتر از عمر نباشد، کمتر نیست؛ چنان که سخنان امام† در باره غصب خلافت و نیز دوران تاریک خلیفه اول، گویای این حقیقت است.[٢] از این رو، خویی تأکید دارد که مقصود امام† از شخصیت ستایش شده مالک اشتر نخعی است؛ چه آن که چنین ستایش‌هایی در باره مالک سابقه داشته است:

و علی إبقائها علی ظواهرها فلابدّ من جعل المكنّی عنه شخصا آخر له أهلیة الاتّصاف بهذه الأوصاف و علیه فلا یبعد أن یكون مراده† هو مالك بن الحرث الأشتر، فلقد بالغ فی مدحه و ثنائه فی غیر واحد من كلماته.[٣]

این دیدگاه مورد تأیید آیت الله مکارم شیرازی نیز قرار گرفت و ایشان این نظر را بر دیگر احتمالات ترجیح دادند:

شارحان شیعه که یقین دارند این سخن نمی‌تواند در باره خلیفه دوم باشد، بسیاری آن را اشاره به مالک اشتر و بعضی به سلمان فارسی دانسته‌اند. به نظر می‌رسد که احتمال اول مناسب‌تر باشد و با موقعیت مالک و نقش او در میان اصحاب امیر مومنان† و فرماندهی او در لشکر و فکر بلند و عزم راسخش تناسب دارد.[٤]

[١]. چنان که شيخ حر عاملی درباره وی گفته است: «السيد شمس الدين فخار بن معد بن فخار الموسوی الحائری، كان عالماً، فاضلاً، أديباً، محدثاً له كتب، منها كتاب الرد علی الذاهب إلی تكفير أبی طالب حسن، جيد و غير ذلک‌.» (ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج١٣، ص٢٥٢).

[٢]. احتمال دیگری که با توجه به مصادر خطبه می‌توان مطرح کرد، این است که مقصود از عبارت کنایی (فلان) در نهج البلاغه، نوحه‌گر عمر(نادبة عمر) باشد، نه شخص عمر! و این معنا از تعابیری که در گزارش‌های فراوان خطبه انعکاس یافته، قابل استفاده است؛ چنان که گزارش ابن شُبّه نمیری در تاریخ المدینه مؤید مناسبی بر این مطلب است. وی همانند نسخ نهج البلاغه عبارت «لله بلاء فلان» را آورده است؛ با این تفاوت که به جای لفظ «فلان» به نام اصلی تصریح کرده و «نادبة عمر» ذکر کرده است (ر.ک: تاریخ المدینة، ج٣، ص٩٤١).

[٣]. منهاج ‌البراعة فی ‌شرح ‌نهج ‌البلاغة، ج ٢، ص٤٠٢.

[٤]. شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج١٢، ص٥.