این میان، سید عبد‌الزهرا خطیب احتمال داده است که نوشتن نام خلیفه دوم زیر کلمه فلان، توسط صاحب نسخه‌ای صورت گرفته که اعتقاد داشته اوصاف ذکر شده در باره عمر است:

یحتمل أن صاحب تلک النسخة رأی أن هذه الصفات لعمر فكتب تحت خط الرضی ذلک.[١]

لکن با توجه به این که ناقل اصلی این سخن (فخار بن معد موسوی) یکی از عالمان مورد اعتماد شیعی است،[٢] این احتمال که وی در تشخیص نسخۀ سید رضی اشتباه کرده و یا مطلبی خلاف واقع را به سید رضی نسبت داده است، بعید می‌نماید.[٣]

دیدگاه شارحان نهج البلاغه

باور بیشتر شارحان و مفسّرانی که در باره خطبه ٢٢٨ اظهار نظر کرده‌اند، این بوده است که اوصاف ذکر شده با دیگر کلمات امام علی† - که در باره خلیفه دوم وارد شده است - منافات دارد. از این رو با ردّ سخن ابن ابی الحدید، به بیان احتمالات و گمانه‌زنی‌های دیگر پرداختند که با تأسف، اکثر آنها فاقد مدرک است؛ چنان که قطب الدین راوندی (م٥٧٣ق) ـ به

[١]. نهج البلاغه، خطبه ٢٢٨.

[٢]. البته به نظر می‌رسد که این جمله برگرفته از کلام قطب الدین راوندی باشد که در شرح خطبه ٢٢٨ گفته است: «مَدَح بعضَ أصحابه بحُسنِ السيرة...» (منهاج ‌البراعة فی ‌شرح ‌نهج‌البلاغه، ج ٢، ص٤٠٢).

[٣]. ‌شرح ‌نهج‌البلاغه، ج١٢، ص٥.