علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٢ - آفت تصحیف در روایات و راهکارهای شناسایی آن
١. عدم طرح تعبد عقلایی در دلیل سیره عقلا؛ بر خلاف آیت الله خویی؛
٢. قبول حجیت روایات ثقه تفسیری (در غیر آیات الاحکام) بر مبنای ادله دیگر.
ج. آیت الله معرفت
ایشان ضمن نقل دیدگاههای مختلف در باره حجیت و عدم حجیت خبر واحد، در نهایت، خبر واحد ثقه را در همه حوزهها دارای اعتبار میداند و مستند آن را سیره عقلا میداند؛ اما نه آن چنان که مرحوم آیتالله خویی آن را تعبد عقلایی نامیدند، بلکه اصولاً این نوع اعتبار را بدون هرگونه تعبدی میداند و برای خبر واحد ثقه کاشفیت و طریقت ذاتی عقلایی قایل است و شارع نیز همان طریق را تأیید کرده است. ایشان مینویسد:
آنچه برای ما ظاهر میشود، آن است که حجیت خبر واحد جامع شرایط مستند به دلیل تعبدی نیست (که شارع ما را به آن متعبد کرده باشد)، بلکه مستند به سیره عقلاست که عموم آنها بر اساس آن طی طریق میکنند و شارع حکیم با آنان همراهی کرده است. پس تعبدی نیست که به دنبال اثر عملی یا اهداف تکلیفی باشد، بلکه این همراهی با عقلا در شیوههای آنان برای پیگیری تنظیم امور زندگانیشان است... و آنچه از آیات و روایات آمده است امضا و موافقت با آن شیوه است و آنچه در اعتبار اخبار ثقه آمده است، شواهدی بر این امضا و موافقت است. پس در حقیقت، آن ارشاد به آن اعتبار عام است و تکلیف به تعبد نیست.[١]
ایشان در جای دیگر، نفی حجیت روایات تفسیری را مساوی ضایع شدن مجموعه روایات تفسیری می داند.
[١]. همان، ص ١٧٤.