علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٠ - آفت تصحیف در روایات و راهکارهای شناسایی آن

البته آیات و روایات در محدوده حجیت، پس از اثبات سیره عقلا معطوف به سیره خواهد شد که این مطلب در اصول به تفصیل مورد توجه قرار گرفته است.[١]

٣. سیره عقلا در جعل تعبد اطلاق لفظی ندارد و در مواردی که قرینه بر خلاف وجود دارد، چه در حوزه تفسیر یا غیر آن، شمول حجیت قابل اثبات نیست. این مطلب را ایشان به عنوان استدراک آورده‌اند.

ب. آیت الله فاضل لنکرانی

ایشان در اثبات حجیت خبر واحد تفسیری ابتدا به دو دلیل اساسی در حجیت خبر واحد اشاره می‌کند: یکی سیره عقلا و دیگری ادله شرعی دیگر از کتاب و سنت و اجماع؛ گرچه در بخش دوم به طور یقین به دلالت آن نظر نمی‌دهد. آن گاه بر مبنای هر دو به مطلوب خود استدلال می‌کند. در بخش اوّل، وجه استدلال وی به سیره عقلا با مرحوم آیت الله خویی تفاوت چندانی ندارد؛ گرچه به تعبد عقلایی اشاره‌ای نمی‌کند و تنها به یکسانی برخورد عقلا با اخبار دارای اثر عملی و اخبار بدون اثر عملی اشاره می‌کند.[٢]

وی می‌نویسد:

[١]. کفایة الاصول، ص٢٢٧.

[٢]. البیان فی تفسیر القرآن، ص ٣ و ٤٢.