بنا بر مبنای اوّل (مبنای عقلا)، باید به این نکته توجه کرد که اعتماد عقلا بر خبر واحد و استناد به آن آیا در خصوص مواردی است که اثر عملی دارد یا آنان بر هر آنچه بر خبر واحد مترتب است، معامله قطع می‌کنند؟ ظاهراً دومی صحیح است[١]

اما ایشان در ادامه، در صورت دلالت ادله دیگر بر حجیت خبر واحد ثقه نیز آن دلایل را شامل حجیت روایات تفسیری غیر مرتبط با عرصه حکم شرعی نیز می‌دانند؛ چرا که از دیدگاه ایشان در متن دلایل دیگر (اعم از کتاب و سنت و اجماع) تعبیر منجزیت و معذوریت نیست که اختصاص به موارد دارای اثر عملی داشته باشد، بلکه ظاهر آن ادله، مثل آیه نباء، به جواز استناد به خبر واحد ثقه و عدم لزوم تبیین از کلام او و عدم لزوم جستجو از راستگویی‌اش باز می‌گردد که به باب اعمال اختصاص ندارد.

ایشان در ادامه می‌گوید:

آری این ادله در جایی قابل پی‌گیری است که موضوع به نحوی با شارع مرتبط باشد و به او نسبت پیدا کند. و در باب تفسیر هم اسناد دادن مطالب به خداوند و تشخیص مراد وی از کتاب به نوعی استناد را درست می‌کند؛ گرچه آیه از آیات الاحکام هم نباشد.[٢]

در مجموع، تفاوت‌های نظریه آیت الله فاضل و آیت الله خویی را این گونه تحلیل می‌کنیم

[١]. ر.ک: بحوث فی الاصول (تقریرات درس آیت الله سید محمد باقر صدر)، ج ٤، مبحث حجیت خبر واحد.

[٢]. مدخل التفسیر، ص ١٧٤ و ١٧٥.