روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩ - سورة فاتحة الكتاب
دليل بر مذهب صحيح از اين مذاهب آن است كه:طريق [١]احتياط اقتضاى اين مىكند،چه آنكس كه اين سورت [٢]بخواند،ذمّت او به يقين برى شود،و دليلى نيست بر برائت ذمّت آنكس كه اين سورت نخواند.دليل ديگر،اجماع اهل البيت است[٧-پ]و اجماع ايشان حجّت باشد.
ديگر،اخبار بسيار كه آمد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-در اين باب من
قوله [٣]: لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب.
و عبادة الصّامت [٤]روايت كند كه:رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-گفت:
لا صلاة لمن لم يقرأ بأمّ القرآن فصاعدا ،نماز نباشد آن را كه امّ القرآن نخواند يا بيشتر.
و ابو هريره روايت كند كه:رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-مرا فرمود كه ندا كنم كه:
لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب.
و عبد اللّه عبّاس روايت كند كه:رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-در مسجد آمد و دو ركعت نماز كرد و جز فاتحه [٥]نخواند.و ابو هريره روايت كند كه:مردى در مسجد رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-آمد و نماز بكرد،چون [٦]فارغ شد،بيامد و بر رسول-عليه الصّلاة و السّلام-سلام كرد،رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-گفت:
نماز كردى؟گفت:آرى يا رسول اللّه!رسول-عليه السّلام و الصّلاة-گفت:برو [٧]نماز كن كه تو نماز نكردى.مرد برفت و نماز بكرد و بازآمد.رسول دگرباره گفت:برو و نماز كن كه تو نماز نكردى-تا سهبار همچنين مىكرد [٨]-گفت:من جز اين [٩]نمىدانم يا رسول اللّه،اگر نيك نيست مرا بياموز.گفت:اوّل تكبير كن و فاتحه برخوان،آنگه آنچه ميسّر مىشود از قرآن [١٠].
امّا استدلال آنان كه«الحمد»خواندن واجب ندانند آن است كه گويند خداى
[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز مب،مر:طريقت.
[٢] .مب،مر+تمام.
[٣] .مج،دب،آج،لب+عليه السّلام.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:عبادۀ صامت.
[٥] .همۀ نسخه بدلها:فاتحة الكتاب.
[٦] .مر+از نماز.
[٧] .وز،مر+و.
[٨] .مب،مر+آنگه.
[٩] .مب،مر:من به از اين.
[١٠] .دب،فق،وز:برخوان.