امّا«عزيز» [١]،قوله تعالى: وَ إِنَّهُ لَكِتٰابٌ عَزِيزٌ [٢]...،و اين دو معنى دارد:يكى آن‌كه گرامى است،و دوم آن‌كه غالب است،من قولهم:«من عزّ بزّ اى [٣]من غلب سلب»،يعنى صعب است و ممتنع بر آنان كه خواستند كه معارضتش كنند [٤]،و معنى سيوم [٥]آن بود كه مثل اين [٦]نيابند.

امّا«كريم» [٧]: إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ [٨].

امّا«عظيم [٩]»: وَ لَقَدْ آتَيْنٰاكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثٰانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ [١٠].

امّا«بشير و نذير»،في قوله-جلّ و عزّ: بَشِيراً وَ نَذِيراً فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ [١١]- الآية.

امّا«قيّم» [١٢]: وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً، قَيِّماً [١٣].

امّا«نعمة»،في قوله-جلّ و عزّ: وَ أَمّٰا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ [١٤].

امّا«مبين»في قوله-عزّ و علا: الر تِلْكَ آيٰاتُ الْكِتٰابِ الْمُبِينِ [١٥].

امّا«علىّ»،في قوله تعالى: وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتٰابِ لَدَيْنٰا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ [١٦].

قديم-جلّ جلاله-از عظم شأن قرآن و كثرت منافع خلق در او اين كتاب را به چندين [١٧]نامهاى [١٨]شريف بر خواند تا تنبيه باشد خلقان را به [١٩]رفعت و منزلت و

[١] .مج،دب،وز+فقى،آج،لب،فق،مب،مر+فى.

[٢] .سورۀ فصّلت(٤١)آيۀ ٤١.

[٣] .آج،لب،فق:و.

[٤] .مج،دب،آج،لب،فق معارضه‌ايش آرند،وز:معارضه پيش آرند.

[٥] .فق،مب:سيم.

[٦] .همۀ نسخه بدلها:مثلش.

[٧] .آج+فى قوله،مب،مر+بقوله تعالى.

[٨] .سورۀ واقعه(٥٦)آيۀ ٧٧.

[٩] .مج،دب،وز+فقى قوله:آج،لب،فق،مب،مر+فى قوله تعالى.

[١٠] .سورۀ حجر(١٥)آيۀ ٨٧.پس از بيان اين مطلب-به حسب ظاهر و مطابق روال كلام-تعبير«سراج منير»به عنوان نامى از نامهاى قرآن مجيد و استشهاد مفسّر به آيۀ: وَ دٰاعِياً إِلَى اللّٰهِ بِإِذْنِهِ وَ سِرٰاجاً مُنِيراً [سورۀ احزاب(٣٣) ٤٦]بايد مى‌آمد،لكن اين معنى در اساس و همۀ نسخه بدلها نيست.

[١١] .سورۀ فصّلت(٤١)آيۀ ٤.

[١٢] .مب،مر+بقوله تعالى.

[١٣] .سورۀ كهف(١٨)آيۀ ١ و ٢.

[١٤] .سورۀ ضحى(٩٣)آيۀ ١١.

[١٥] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ١.

[١٦] .سورۀ زخرف(٤٣)آيۀ ٤.

[١٧] .همۀ نسخه بدلها:به چند.

[١٨] .مب،مر:نام.

[١٩] .مج،دب،آج،لب،فق،مب،مر:بر،وز:و.