روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٩ - ترجمه
[وَ مٰا مَنَعَ النّٰاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جٰاءَهُمُ الْهُدىٰ [١] ...، وَ مِنْ قَوْمِ] [٢]مُوسىٰ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ [٣][١٨-ر].
و دگر به معنى اسلام،في قوله: إِنَّكَ لَعَلىٰ هُدىً مُسْتَقِيمٍ [٤].
دگر به معنى دعوت في قوله: وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ [٥].
دگر به معنى لطف،و لطف آن باشد كه مكلّف را به طاعت نزديك [٦]گرداند و از معصيت دور [٧]گرداند،في قوله: وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زٰادَهُمْ هُدىً [٨]...،اى لطفا، و قوله: وَ زِدْنٰاهُمْ هُدىً [٩]،اى لطفا.
دگر به معنى ايمان،في قوله: أَ نَحْنُ صَدَدْنٰاكُمْ عَنِ الْهُدىٰ [١٠].
دگر به معنى تورات،في قوله: وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسَى الْهُدىٰ [١١].
دگر به معنى قرآن،في قوله: وَ مٰا مَنَعَ النّٰاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جٰاءَهُمُ الْهُدىٰ [١٢]...،و في [١٣]قوله: وَ لَقَدْ جٰاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدىٰ [١٤].
دگر به معنى زيادت الطاف باشد كه خداى تعالى با مؤمنان كند در اداى طاعات و اجتناب مقبّحات،كه آن با كافران نتوان كردن،و آن هر كجاست كه مىگويد [١٥]: يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ [١٦]...،يعنى آن لطف خاصّ است،با مؤمنان خواهد كه كند،چه با كافران نشايد كردن،كه ايشان را لطف نباشد.
دگر به معنى ثواب،في قوله تعالى: وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمٰالَهُمْ، سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ [١٧]...،اى سيثيبهم،و قوله تعالى:
[١] .سورۀ كهف(١٨)آيۀ ٥٥.
[٢] .اساس:افتادگى دارد،به قياس با مج و با توجه به قرآن مجيد،افزوده شد.
[٣] .سورۀ اعراف(٧)آيۀ ١٥٩.
[٤] .سورۀ حج(٢٢)آيۀ ٥٢.
[٥] .سورۀ شورى(٤٢)آيۀ ٥٢.
[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:نزديكتر.
[٧] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:دورتر.
[٨] .سورۀ محمد(٤٧)آيۀ ١٧.
[٩] .سورۀ كهف(١٨)آيۀ ١٣.
[١٠] .سورۀ سبأ(٣٤)آيۀ ٣٢.
[١١] .سورۀ مؤمن(٤٠)آيۀ ٥٣.
[١٢] .سورۀ كهف(١٨)آيۀ ٥٥.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها:دگر فى.
[١٤] .سورۀ نجم(٥٣)آيۀ ٢٣.
[١٥] .همۀ نسخه بدلها+و الله.
[١٦] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٤٢،و نيز ٧ مورد ديگر در سورههاى مختلف.
[١٧] .سورۀ محمد(٤٧)آيۀ ٤ و ٥.