اين هفت آيت است خطاب با جهودان و ترسايان عصر رسول-عليه السّلام-و آن‌كه حق‌تعالى ياد داد ايشان را نعمتهايى كه بر اسلاف ايشان كرد،و نعمت بر پدران نعمت شمرد بر فرزندان براى دو وجه را:يكى آن‌كه اگر آن نعمتها نكردى از نجات ايشان از فرعون و غرق دريا،ايشان نماندندى و اينان در وجود نيامدندى از پشت ايشان.

وجه دوم آن‌كه:نعمت بر پدران و مفاخر و مناقب ايشان مناقب و مفاخر فرزندان باشد،براى آن نعمت فرزندان خواند آن را و براى آن تكرار كرد اين كلمات را كه مراد به اين نعمتها جزاء آن نعمتهاست [٢].

وَ أَنِّي فَضَّلْتُكُمْ ،تفضيل و ترجيح و تزييد نظاير بود،و نقيض تفضيل تسويت بود،و تفضيل ايشان بر ديگران به آن [٣]داد كه در دگر آيت شرح داد من قوله: إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِيٰاءَ وَ جَعَلَكُمْ مُلُوكاً [٤]-الآية،در ايشان پيغامبران كرد و پادشاهان و ايشان را چيزهايى داد كه جهانيان را نداد،و منّ و سلوى از آسمان به ايشان فروفرستاد و فرعون را هلاك كرد و دگر نعمتها كه تفصيل آن در آيات ديگر بخواهد آمدن.قوله: عَلَى الْعٰالَمِينَ ،اى على عالمي زمانهم،مراد آن است كه:شما را تفضيل داد بر اهل روزگار خود براى آن‌كه امّت پيغامبر ما-عليه السّلام-مفضّل‌اند [٥]برايشان لقوله تعالى: كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنّٰاسِ [٦].

وَ اتَّقُوا يَوْماً ،عطف است على قوله: اُذْكُرُوا ،گفت:نعمتهاى من ياد كنى و

[١] .مج،دب،آج،لب،فق+دريا.

[٢] .مج،دب،آج،لب،فق،وز+كه در آن آيت گفت.

[٣] .وز:باز.

[٤] .سورۀ مائده(٥)آيۀ ٢٠.

[٥] .مج،دب،آج،لب،فق،وز:آمد.

[٦] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١١٠.