أمير المؤمنين على صراط إذا اعوجّ الموارد مستقيم
در او پنج قرائت است:يكى [١]«سين»،و آن قرائت ابن كثير است از طريق قنبل،و قرائت يعقوب به طريق رويس.دوم،اشمام«سين»،روايت ا[بو] [٢]حمدون است از كسائى.سيم [٣]،به«زا»ى و آن روايت سليم است از حمزه.چهارم،به اشمام«زا»،و آن قرائت حمزه است در بيشتر [٤]روايات و قرائت كسائى در روايت نهشلى.و پنجم،به«صاد»،و آن قرائت باقى قرّاء است،و همه لغتها صحيح و فصيح است،و اختيار بر«صاد»است براى آن‌كه در مصاحف به«صاد»است،و «صاد»با«طا»مطابق است در استعلاء.

مفسّران خلاف كردند در اين«صراط».حارث اعور همدانى روايت كند از اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-كه او گفت از برادرم شنيدم-يعنى رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-كه گفت:«صراط مستقيم»،كتاب خداى است-عزّ و جلّ،و اين قولى است عبد اللّه عبّاس را.و جابر عبد اللّه مى‌گويد و عبد اللّه عبّاس و مقاتل و سدّى كه:اين «صراط»اسلام است.سعيد جبير گفت:طريق الجنّة،راه بهشت است.محمّد بن الحنيفية گفت:دينى است كه خداى تعالى از بندگانش نپذيرد جز از آن.ابو بريدة الاسلمىّ مى‌گويد:مراد به اين،صراط محمّد است و آل او-عليهم الصّلاة و السّلام.

زرّ بن جبيش روايت كند از ابو وائل كه:رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-دو خط بكشيد،يكى از جانب چپ خود،و يكى از راست خود،آنگه [٥]گفت:هذه السّبل،اين راههاست و بر سر هر راهى شيطانى [٦]مى‌گويد:«الىّ الىّ»،آنگه خطى برابر روى خود بكشيد،گفت:اين راه خداست،پس اين آيت بر خواند: وَ أَنَّ هٰذٰا صِرٰاطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لاٰ تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ [٧].

نوّاس بن سمعان روايت كند از رسول-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-كه او گفت:

خداى تعالى مثلى بزد صراط مستقيم را،و بر دو كنارۀ آن صراط باره‌اى است،درها

[١] .همۀ نسخه بدلها+به.

[٢] [٣] .مج،آج،لب،وز:سه‌ام.

[٤] .مج،وز:اين

[٥] .مج،دب،آج،لب،فق،وز:وانگهى.

[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+نشسته.

[٧] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ١٥٣.