روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠١ - ترجمه
يقال لهم:«ادخلوها»،و نظاير او در مواضع خود بيايد.«كلوا»،صيغت امر است و مراد اباحت. مِنْ طَيِّبٰاتِ مٰا رَزَقْنٰاكُمْ ،گفتند:به طيّبات حلال خواست،براى آنكه حلال پاكيزه باشد.و چون خداى تعالى روزى را طيّب مىخواند،دليل كند بر آنكه حرام روزى نباشد.
دگر آنكه:خداى تعالى يا امر مىكند يا اباحت،و به هيچ حال حرام نه مأمور [١]باشد نه مباح،بل محظور و ممنوع باشد. وَ مٰا ظَلَمُونٰا ،به ما زيان نكردند،و لكن به خود زيان كردند.
و قولى دگر آنكه:به ما نقصان [٢]نكردند،به خود كردند و حظّ خود از خير بكاستند بر ظلم لغوى چه ما را از كفر [٣]و ايمان ايشان زيادت و نقصانى نبود.
ابو هريره روايت كند از رسول-عليه السّلام-كه گفت:اگر نه آن بود كه بنى اسرايل از طعام ذخيره نهادند و شرط را مخالفت كردند تا تباه شد،هرگز هيچ طعامى تباه نشدى.
قوله-عزّ و علا:
[سوره البقرة (٢): آیات ٥٨ تا ٥٩]
وَ إِذْ قُلْنَا اُدْخُلُوا هٰذِهِ اَلْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهٰا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَداً وَ اُدْخُلُوا اَلْبٰابَ سُجَّداً وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطٰايٰاكُمْ وَ سَنَزِيدُ اَلْمُحْسِنِينَ (٥٨) فَبَدَّلَ اَلَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلاً غَيْرَ اَلَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنٰا عَلَى اَلَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزاً مِنَ اَلسَّمٰاءِ بِمٰا كٰانُوا يَفْسُقُونَ (٥٩)
[ترجمه]
چون گفتيم در شوى در اين ده،بخورى ازآنجا هركجا خواهى بسيار،و در شوى به در سجدهكننده،و بگويى بيامرز ما را تا بيامرزيم شما را گناهانتان،و بيفزاييم نكوكاران را.
[٨٩-پ] بدل [٤]كردند[آنان كه بيداد كردند] [٥]سخن [٦]جز آنكه گفته بودند ايشان را فروفرستاديم بر آنان كه بيداد كردند عذابى از آسمان به آن نافرمانى كه كردند.
[١] .دب،آج،لب،فق،مب:مأمور به.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:نقصانى.
[٣] .دب:چه آن كفر.
[٤] .فق:پس بدل.
[٥] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.
[٦] .مج،وز:سخنى.