روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥٧ - ترجمه

كنايت با سيم [١]كرد،اگرچه زر عزيزتر باشد براى آن‌كه فضّه نزديكتر است.

لَكَبِيرَةٌ ،اى لثقيله،يعنى گران است براى آن‌كه ثقل و گرانى نتيجۀ بزرگى باشد، چون جسم بزرگتر بود گرانتر بود،بر اين [٢]تشبيه گفت. إِلاّٰ عَلَى الْخٰاشِعِينَ ،خشوع و خضوع[٧٥-ر]و تذلّل و اخبات نظاير بود.و ضدّ خشوع استكبار [٣]بود.و خشوع البصر، چشم بر هم نهادن باشد من قوله: أَبْصٰارُهٰا خٰاشِعَةٌ [٤].و خشوع صوت سكون او باشد، من قوله: وَ خَشَعَتِ الْأَصْوٰاتُ لِلرَّحْمٰنِ [٥]... ،يعنى نماز گران است مگر بر آنان كه گردن نهاده باشند فرمان خداى را.

ربيع انس گفت:مراد به خاشعان در آيت خائفان و ترس‌كارانند.

امّا اخبار و آثار كه در معنى صبر و فضيلت او و درجۀ صابران آمده است بى‌كرانه است طرفى گفته شود:

رسول-عليه السّلام-مى‌فرمايد:

الايمان نصفان نصف صبر و نصف شكر، ايمان دونيمه است يك‌نيمه صبر است و يك‌نيمه شكر است.و اميرالمؤمنين - عليه السّلام-گفت:

الصّبر من الايمان بمنزلة الرّأس من الجسد، گفت:صبر از ايمان به منزلت سر است از تن [٦]،چون سر از تن جدا كنند تن را هيچ قدرى نماند.

و عمرو بن شعيب روايت كرد از جدّش از رسول-عليه السّلام-كه او گفت:روز قيامت چون خلايق را در صعيد سياست بدارند،منادى از قبل ربّ العزّه ندا كند كه:

اين اهل الصّبر ،اهل صبر و شكيبايى كجااند؟جماعتى اندك برخيزند و روى به جانب بهشت نهند به شتاب.فريشتگان ايشان را گويند:بس به شتاب مى‌روى به بهشت،شما كه‌ايد [٧]؟ايشان گويند:ما اهل صبريم.گويند:صبر شما چه بود؟ گويند:صبر ما بر طاعت بود و از معصيت بود.فريشتگان گويند: