روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٧ - ترجمه
و امّا نماز خفتن:آنوقت نماز پيغامبران مقدّم است،خداى تعالى خواست تا امّت من [١]موافق باشند ايشان را در عبادت.
و امّا نماز بامداد:آفتاب كه برآيد از ميان دو سرو [٢]شيطان برآيد،و كافران او را سجده كنند،خداى تعالى خواست تا امّت من او را سجده كنند پيش ازآنكه كافران شيطان را سجده كنند.آن احبار [٣]گفتند:راست گفتى،و هر ده ايمان آوردند.
و در خبر است كه رسول-صلّى اللّه عليه و آله-گفت:
انّ افضل الفرائض بعد المعرفة الصّلاة و اوّل ما يحاسب العبد عليها فان قبلت قبل ما سواها و ان ردّت ردّ ما سواها ،گفت:اوّل فريضهاى كه بر بنده هست پس شناختن خداى تعالى،نماز است و اوّل چيز [٤]كه او را [٥]حساب كنند.اگر نمازش قبول كنند دگر طاعتش قبول كنند،و اگر نمازش ردّ كنند دگر طاعاتش ردّ كنند.
و در خبرى ديگر آمد از [٦]رسول-عليه السّلام-كه:اوّل چيزى كه خداى تعالى فريضه كرد بر خلقان [٧]نماز است،و آخر چيزى كه از مكلّفان بردارد نماز است،و اوّل چيزى كه برآن حساب كند نماز باشد.و گفت-عليه السّلام:
الصّلاة قربان كلّ تقىّ، گفت:نماز تقرّب هر پرهيزكارى است.و [٨]گفت:بين العبد و بين الكفر ترك الصّلاة،از ميان بنده و كفر آن است كه نماز رها كند.و گفت-عليه الصّلاة و السلام:
موضع الصّلاة من الدّين كموضع الرّأس من الجسد ،گفت:جاى نماز از دين جاى سر است از تن [٩].
و حسن بصرى روايت كند از انس مالك كه گفت رسول-صلّى اللّه عليه و آله [١٠].چون بنده به نماز برخيزد و روى به نماز آرد،چون گويد:
اللّه اكبر، از گناه به
[١] .مب+او را سجده كنند.
[٢] .مج،وز:سرون،مب:شاخ.
[٣] .مج،وز:حبر.
[٤] .مب،مر:چيزى.
[٥] .مب،مر:كه بنده را.
[٦] .مج،دب،آج،لب،فق،وز+انس مالك از،مب:ديگر روايت است كه انس مالك روايت كرد.
[٧] .دب،آج،لب،فق:بر بندگان.
[٨] .مر:و نيز.
[٩] .مب:بر تن،مر:از جسد.
[١٠] .مر+فرمود.