روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١١ - ترجمه
اى(ظفر)بحاجته،يعنى اينان كه ذكرشان برفت،آنانند كه مراد خود دريابند از ثواب و فوز و ظفر يابند [١]آنچه طلب كرده باشند،و برسند به آنچه اميد داشته باشند-و معنيى ديگر فلاح را،بقاى بود،چنان كه لبيد مىگويد:
نحلّ بلادا كلّها حلّ قبلنا
و نرجوا الفلاح بعد عاد و حمير
اى البقاء.و ديگر مىگويد:
لو انّ حيّا مدرك الفلاح
أدركه ملاعب الرّماح
و مراد هم بقاست.
محمّد على باقر [٢]روايت كند از جابر عبد اللّه انصارى كه او گفت:از امّ سلمه پرسيدند حديث اميرالمؤمنين -على گفت از رسول-عليه السّلام-شنيدم كه گفت:
انّ عليّا و شيعته هم الفائزون. و فلاح و فوز به يك معنى باشد.و اصل كلمه در لغت،شق و شكافتن است،از اين جا برزگر [٣]را فلاّح خوانند،و افلح گويند شكافته لب زيرين [٤][را] [٥].و در مثل چنين است كه:الحديد بالحديد يفلح،اى يشقّ.
مجاهد گفت:اين چهار آيت در شأن مؤمنان است،و دو آيت از پس اين در شأن كافران،و سيزده آيت از پس آن در شأن منافقان.
قوله تعالى:
[سوره البقرة (٢): آیات ٦ تا ٧]
إِنَّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا سَوٰاءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لاٰ يُؤْمِنُونَ (٦) خَتَمَ اَللّٰهُ عَلىٰ قُلُوبِهِمْ وَ عَلىٰ سَمْعِهِمْ وَ عَلىٰ أَبْصٰارِهِمْ غِشٰاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذٰابٌ عَظِيمٌ (٧)
[ترجمه]
ايشان كه كافر شدندى راست است برايشان اگرشان ترسانى و اگر نترسانى ايمان نيارند.
مهر نهاد خداى بر دلهاى ايشان و بر گوششان [٦]،و بر چشمهايشان پوششى هست و ايشان را عذابى بزرگ باشد[٢٢-پ].
اين دو آيت است. «انّ»،حرفى است كه از [٧]كلام براى تأكيد آرند.
[١] .آج،لب،فق،وز،مب:و برسند.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:محمّد بن على الباقر.
[٣] .مج،وز،مب:بزرگر.
[٤] .دب:زيرى.
[٥] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.
[٦] .دب،آج:گوشهاشان.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:در.