ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧٧ - دليل اين قرءات

اجناس هر گاه مختلف شد جمعش جايز است و كسى كه (بموقع) خوانده و مفرد آورده، پس براى آنست كه آن اسم جنس است، و كسى كه تكذبون خوانده، پس معنايش را اينگونه نموده «تجعلون رزقكم الذى رزقكموه اللَّه» قرار ميدهد رزق- چنانى خود را كه خدا بشما روزى نموده در آنجا كه گفت‌( (وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً)) و نازل كرديم از آسمان آب با بركتى را تا آنجا كه گفت (رزقا للعباد)[١] روزى براى بندگان و گفت‌( وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ‌) ....( أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ‌)[٢] و نازل كرد از آسمان آبى را تا بسبب آن بيرون آورد ميوه‌ها و محصولاتى تا روزى براى شما- باشد راستى شما دروغ مى‌گوييد كه نسبت مى دهيد اين روزى را بغير خدا پس مى‌گوييد باريد ما را بسبب فلان ستاره، پس اين وجه و دليل تخفيف است، و كسى كه (تكذبون) و مشدّد خوانده پس معنا اينست كه شما بقرآن تكذيب ميكنيد براى آنكه خداى تعالى اوست كه شما را روزى ميدهد اين بنا بر چيزيست كه درباره قول خداى تعالى (رزقا للعباد) آمده پس شما نسبت مى دهيد آن را بغير خدا، پس اين تكذيب شماست بچيزى كه در قرآن آمده است و امّا آنچه روايت شده از قول او (و تجعلون شكركم) پس مقصود اينست كه شما مكان شكر سپاسى كه براى شما واجب است تكذيب قرار ميدهيد و گاهى معنا چنين ميشود: شكر روزى خود را تكذيب قرار ميدهيد، پس مضاف حذف شده، و ابن جنى گويد: آن بنا بر تقدير و تجعلون بدل شكركم و مثل آنست قول، عجاج:

[١]- سوره ق آيه ٩ و اصل آيه و تمام آن اينست و نزلنا من السماء ماء مباركا فانبتنا به جنّات و حبّ الحصيد( ١٠) و النحل باسقات لها قطع نضيد-( ١١) رزقا للعباد و احيينا به بلدة ميتا كذلك الخروج

[٢]- سوره بقره آيه ٢٢ و سوره ابراهيم آيه ٣٢.