ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣١ - تفسير

شرح لغات:

عمة: پيش آمد دشوارى است كه موجب اندوه گردد، و با «شدت» و «كربة» و «ضغطة» در معنى نظير يكديگر هستند. و نقيض آن «فرجة» و گشايش است. و برخى لفظ «غمة» را از «غمم» بمعناى پنهان داشتن دانسته‌اند و معناى آن در تفسير بيايد.

تفسير:

خداى سبحان در اين آيات پيامبر خود را مأمور كرده تا اخبار قوم نوح را براى مردم بخواند و فرموده:

(وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ) بخوان بر ايشان خبر نوح ٧ را وقتى كه بقوم خود كه بسويشان مبعوث شده بود فرمود:

(يا قَوْمِ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامِي) اگر براستى توقف و ماندن من در ميان شما برايتان سنگين است.

(وَ تَذْكِيرِي بِآياتِ اللَّهِ) و همچنين شنيدن تذكرات سودمند و پند و اندرز من كه بوسيله برهانها و دليلهاى روشن درباره صحت توحيد و عدل و نبوت و معاد بر شما بيان ميدارم براى شما سخت و گران است. و بدينجهت تصميم بقتل من گرفته و يا ميخواهيد مرا از ميان خود دور كنيد.

(فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ) من بخدا توكل ميكنم. و اينكه نوح ٧ در اينحال در پاسخ آنان ميگويد: «من بخدا توكل ميكنم» با اينكه آن حضرت در هر حالى توكلش بر خدا بود براى تهديد و زجر آنها است، يعنى در اينصورت من كار خودم را بخدا واميگذارم و اطمينان دارم كه او مرا از شر شما حفظ خواهد كرد.

(فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءَكُمْ) پس شما و شريكانتان تصميم خود را يك جهت كنيد و روى قتل و يا تبعيد من اتفاق كنيد و دو دلى و اضطراب را بكنار نهيد تا آنچه را در مقابل از من مى‌بينيد حالات شما را بهم نزند، و بالجمله اين كلام تهديدى است كه بصورت امر و دستور آمده. و برخى گفته‌اند: معناى آيه آن است كه تصميم خود را بگيريد و شريكانتان را هم بخوانيد، يعنى شما هر تصميمى بگيريد من دست از دعوت خود