ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٠٠ - تفسير

بيان آيه ٤١ تا ٤٣

شرح لغات‌

قاصد: مقصدى است كه راهش آسان و نزديك باشد. و بخاطر آسانيش آهنگ آن كنند و «عدل» را نيز «قصد» گويند بدانجهت كه براى قصد انسان (و آهنگ آن) شايسته است.

شقة: آن قطعه از زمين را گويند كه سوارى آن بخاطر دوريش براى سوار دشوار و سخت باشد و ممكن است اين لغت از «شق» بفتح شين- بمعناى ناحيه‌اى از كوه- گرفته شده باشد، و احتمال ديگر آن است كه از مشقت و سختى باشد. و «شقة» بمعناى سفر و مسافت نيز آمده.

تفسير

خداى سبحان در اين آيات دستور جهاد داده و تأكيد وجوب آن را بر بندگان بيان فرموده كه گويد:

(انْفِرُوا) يعنى بسوى جنگ و جهاد بيرون شويد(خِفافاً وَ ثِقالًا) حسن و مجاهد و عكرمة و ضحاك گفته‌اند: يعنى جوان و پير، و ابن عباس و قتادة گفته‌اند: يعنى در حال نشاط و غير نشاط، و حكم گفته: يعنى مشغول و غير مشغول، ابى صالح گفته: يعنى توانگر و فقير، و فراء گفته: منظور از «خفاف» مردمان تنگدست و كم عيال است، و منظور از «ثقال» مردمان ثروتمند و پر عيال ميباشد، و ابو عمرو و عطيه عوفى گفته‌اند: يعنى سواره و پياده، و ابن زيد گفته: يعنى اهل صنعت و غير آنها، و يمان گفته: يعنى اشخاص بى- همسر، و همسرداران.

و بهتر آنست كه بگوئيم همه اين افراد را شامل ميشود به اين بيان كه معناى آيه آن است كه بسوى جهاد بيرون شويد چه بر شما آسان باشد و چه سخت، بر هر