ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨ - تفسير
بيان آيه ١- ٢
شرح لغات:
«برائت» در لغت بمعناى «بريدن رشته» است.
«سيح»: (در جمله سيحوا) آهسته راه رفتن است.
«اعجاز» (در جمله(غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ» ...)): ايجاد عجز و ناتوانى كردن.
«اخزاء»: (در(مُخْزِي الْكافِرِينَ» ...)) بمعناى خوار كردن برسوايى و ننگ است.
اعراب:
«برائة» برفع خوانده شود بتقدير آنكه خبر مبتداى محذوف باشد، و تقدير آن «هذه الآيات برائة ...» (يعنى اين آيات بيزارى است ...) و محتمل است مبتداء باشد و خبر آن ظرف در جمله(إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ ...) باشد و چون مبتداء توصيف شده (و باصطلاح مبتداء موصوف است) از اينرو ابتداء بنكرة در اينجا جايز گشته، ولى قول اول (كه آن را خبر مبتداى محذوف بگيريم) بهتر است، چون دلالت بر حضور مطلوب كند چنانچه انسان درباره كسى كه او را حاضر نزد خود مىبيند ميگويد:
«حسن و اللَّه» (نيكو است بخدا) يعنى «هذا حسن ...» (اين نيكو است ...).
تفسير:
(بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ) يعنى اين بيزارى است از جانب خدا.
(وَ رَسُولِهِ) يعنى بريدن رشته عهد و پيمان، و رفع امان، و برون رفتن از پيمانها.
(إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ) و خطاب در اين آيه متوجه رسول خدا- ٦- و مسلمانان است، يعنى بيزارى جوييد از آن مشركانى كه ميان