ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣٨ - تفسير

نزد ساحرى بجاى نماند و چيزى در اين زمينه از وى فوت نشود، ولى غافل بود كه كار موسى سحر و جادو نيست بلكه معجزه‌اى است كه وى از پيش خدا آورده است، و هنگامى كه دانست آن وقت راه عناد و لجاج را پيش گرفت چنانچه خداى سبحان در جاى ديگر بيان فرمود كه موسى ٧ بدو فرمود: «تو بخوبى دانسته‌اى كه اين معجزات را جز پروردگار آسمان‌ها و زمين آنهم براى هدايت نازل نكرده است ...»[١] و برخى گفته‌اند فرعون اين مطلب را دانست كه عمل موسى سحر نيست ولى خيال كرد كه سحر و جادو نيز شبيه بدان است و از اين طريق بهم نزديك هستند.

(فَلَمَّا جاءَ السَّحَرَةُ) و چون ساحران و جادوگرانى كه فرعون خواسته بود بنزد وى آمدند و موسى ٧ نيز در آن مجلس حاضر بود.

(قالَ لَهُمْ مُوسى‌ أَلْقُوا ما أَنْتُمْ مُلْقُونَ) موسى بدانها فرمود بيفكنيد آنچه را ميخواهيد بيفكنيد، و براى روانى عبارت بايد جمله‌اى را در تقدير گرفت و آن چنين است كه «چون ساحران نزد وى آمدند و چوبها و طنابها را براى معارضه با موسى حاضر ساختند در آن زمان موسى بدانها فرمود: بيفكنيد هر آنچه ميخواهيد بيفكنيد يعنى هر چه را آورده‌ايد بزمين افكنيد.

و برخى گفته‌اند: يعنى هر چه ميخواهيد بكنيد انجام دهيد، و معناى اين جمله اين نيست كه آنها را دستور بسحر و جادو داده باشد بلكه از روى الزام و محكوم ساختن طرف- و باصطلاح براى «تحدى»- اين كلام را فرمود، و معنايش اين است كه هر يك از شما ميتواند عملى انجام دهد كه با معجزه برابرى و مقاومت كند انجام دهد. و معناى ديگرى كه گفته‌اند: آن است كه موسى ٧ حقيقتاً بدانها دستور داد هر چه آورده‌اند بزمين افكنند تا بطلان كارشان را آشكار سازد. و اينكه دنبالش اضافه كرد «... هر چه را ميخواهيد بيفكنيد» بدين منظور بود كه خواست بفرمايد: همه آنچه را ميخواهيد در آينده بيفكنيد همه را اكنون بيفكنيد ...

(فَلَمَّا أَلْقَوْا قالَ مُوسى‌ ما جِئْتُمْ بِهِ السِّحْرُ) و پس از اينكه ساحران سحر خود را

[١]- سوره اسرى آيه ١٠٢.