ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٩ - تفسير

جسته و دنبال آن گفته: منظور از گفتار خداى تعالى‌(كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ) بنى اسرائيل هستند كه ما بدانها تشبيه شده‌ايم، و اينقدر ميدانم كه گفت:[١] سوگند بدانكه جانم بدست او است شما از آنها (يعنى بنى اسرائيل) پيروى خواهيد كرد تا بدانجا كه اگر مردى از آنها بسوراخ سوسمارى رفته باشد شما هم در آن خواهيد رفت.

و مانند اين حديث از أبى هريرة از أبى سعيد خدرى از رسول خدا- ٦- روايت شده كه آن حضرت فرمود: همانا شما وجب به وجب و ذراع بذراع و باع به باع.[٢] كارهاى مردمان گذشته را پيش خواهيد گرفت، تا بدانجا كه اگر يكى از آنها در سوراخ سوسمارى رفته باشد شما هم خواهيد رفت، اصحاب عرضكردند: اى رسول خدا يعنى همان كارهايى را كه مردم فارس و روم و اهل كتاب انجام داده‌اند؟ فرمود: مگر مردم جز آنها هستند! و عبد اللَّه بن مسعود گفته: شما در روش و رفتار شبيه‌ترين مردم به بنى اسرائيل هستيد، كه رفتار آنها را مو بمو پيروى خواهيد كرد، جز آنكه من ندانم آيا گوساله پرستى هم خواهيد كرد يا نه.

و حذيفة گفته: منافقانى كه در ميان شما هستند بدتر از منافقان زمان رسول خدا- ٦- ميباشند، بدو گفته شد: چگونه؟ در پاسخ گفت: بدانجهت كه آنها نفاق خود را مخفى ميكردند و اينان نفاقشان را آشكار ميسازند.

و روايات فوق را بجملگى ثعلبى در تفسير خود آورده است.

(أَ لَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ) يعنى آيا به اين منافقان كه توصيفشان گذشت اخبار آنان كه پيش از آنها بودند نرسيده است!(قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ قَوْمِ إِبْراهِيمَ وَ أَصْحابِ مَدْيَنَ) در اينجا خداى سبحان‌

[١]- ظاهراً فاعل رسول خدا- ٦- است و ابن عباس اين قسمت به بعد را از آن حضرت روايت كرده است.

[٢]- باع: اندازه دو دست را كه باز باشد گويند، و منظور اين است كه هر كارى آنها كرده‌اند شما بى‌كم و زياد همانها را انجام خواهيد داد.