ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠٤ - تفسير
پيغمبر آنها را بوسيله آن پاك گردانى و دعا كنى كه آنها بدينوسيله از پاكان گردند (كه «تطهر» بصورت مضارع غايب خوانده شود و فاعلش صدقه باشد و تزكيهم خطاب به پيغمبر اكرم باشد)، و برخى گفتهاند: معناى آيه اين است كه تو آنها را پاك كنى و هم تو آنها را پاكيزه گردانى كه هر دو جمله خطاب به پيغمبر- ٦- باشد.
(وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ) دستورى است از خداى تعالى به پيغمبر خود- ٦- كه چون از آنها صدقه (يا زكات) را دريافت كردى براى قبولى صدقهشان درباره آنها دعا كن، چنانچه در اينگونه موارد ميگويند: خدا در برابر آنچه دادهاى پاداش نيكت دهد و به باقيمانده مالت بركت دهد. و در روايت است كه چون مردمى صدقه بنزد آن حضرت ميآوردند درباره آنها اينگونه دعا ميكرد «اللهم صلّ عليهم» (خدايا بر اينان رحمت فرست) و بخارى و مسلم در كتاب صحيح خود از عبد اللَّه بن ابى أوفى- كه از اصحاب بيعت شجره است- روايت كردهاند كه چون صدقه براى آن حضرت آورد چنين دعا كرد: «اللهم صلّ على آل ابى أوفى» (خدايا بر خاندان ابى أوفى رحمت فرست).
(إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ) يعنى دعاهاى تو مايه آرامش دل آنها است، و ابن عباس گفته: يعنى رحمتى است براى آنها، و قتاده و كلبى گفتهاند: يعنى براى آنها مايه اطمينان قلبى است كه خدا آن را از آنها پذيرفته است، أبو عبيده گفته: يعنى موجب ثبات و استقامت آنها ميباشد.
(وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ) و خدا دعاى تو را مىشنود و بحال آنها در مورد صدقههاشان دانا است.
(أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ) (آيا ندانند كه خدا توبه بندگانش را مىپذيرد) و اين جمله استفهامى است كه منظور آگاه ساختن مخاطب است بر آنچه بايد آن را بداند. و جهت آنكه بايد اينمطلب را بداند كه همانا خداوند توبه را مىپذيرد آنست كه چون بدان آگاه شد همان آگاهى او را بتوبه و توجه بسوى حق واميدارد و از اينرو دانستن آن لازم است تا در نتيجه از عقاب خود را نجات دهد و بدرك ثواب نائل گردد.