ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٢ - تفسير

تفسير:

در اين آيات خداى سبحان مردمانى را كه از اين نشانه‌هاى فوق الذكر غافلند و معاد را تكذيب كنند تهديد كرده فرمايد:

(إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا) آن مردمانى كه ديدار كيفر و جزاى ما را باور ندارند، يعنى طمع در ثواب ما ندارند، و اينكه ديدار كيفر و پاداش را ديدار خود دانست و بخود منسوب داشت (و لقائنا فرمود) براى تعظيم و بزرگداشت كيفر و پاداش است. و محتمل است كه معناى جمله اين باشد كه از عقاب ما نمى‌ترسند، چنانچه «رجاء» بمعناى خوف و ترس آمده در گفتار «هذلى» شاعر كه ميگويد:

و در اينجا خداى تعالى ديدار چيزى را كه كسى جز او قدرت بر آن ندارد ديدار خود دانسته چنانچه آمدن فرشتگان را در آيه شريفه‌(هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ)[٢] آمدن خود دانسته است، تا عظمت آن را بفهماند.

(وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا) و با اينكه دنيا فانى و ناپايدار است براى آن كار ميكنند و كوشش و سعى خود را بدان اختصاص داده بجاى ديگرى اميدوار نيستند.

(وَ اطْمَأَنُّوا بِها) و بدان دل بسته و خود را بدان دلخوش كرده‌اند، و از تأمل در آيات و نشانه‌هاى ما غافل گشته از آنها پند و عبرت نمى‌گيرند.

(أُولئِكَ مَأْواهُمُ النَّارُ ...) اينان بكيفر نافرمانيهاشان جايگاهشان دوزخ است، و پس از تهديد كافران اينك نوبت نويد مؤمنان شده و خداى سبحان دنبال آن فرمايد:

(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ) آنان كه خدا و پيغمبران او را تصديق كرده و بعلاوه اعمال صالح و كارهاى شايسته انجام دهند.

[١]- چون زنبور او را نيش زند از گزيدن آن نمى‌ترسد و دست در كندو كرده عسل بر ميدارد شاهد در« لم يرج» است كه بمعناى« لم يخف» آمده.

[٢]- سوره بقره آيه ٢١٠.