ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٤ - تفسير

[سوره التوبة (٩): آيات ١١٥ تا ١١٦]

(وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ (١١٥) إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ (١١٦))

ترجمه:

خدا چنان نيست كه قومى را گمراه كند از پس آنكه هدايتشان نمود تا چيزى كه بايد از آن پرهيز كنند بر ايشان بيان كند كه خدا بهمه چيز دانا است (١١٥) براستى كه ملك آسمانها و زمين از آن خدا است، زنده ميكند و ميميراند و شما را جز خدا سرپرست و ياورى نيست. (١١٦)

شأن نزول:

حسن گويد: عده‌اى از مسلمانان قبل از اينكه واجبات و فرائض از جانب خداى تعالى نازل گردد از دنيا رفتند. مسلمانان ديگر عرضكردند: يا رسول اللَّه وضع برادران ما كه قبل از نزول فرائض از اين دنيا رفتند در نزد خدا چگونه است؟ خداوند اين آيه را نازل فرمود.

تفسير:

(وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ) يعنى خداوند هيچگاه پس از آنكه حكم بهدايت گروهى فرمود به گمراهى و ضلالت آنها حكم نميدهد.

(حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ) يعنى تا اينكه براى آنها دستور بطاعات و نهى از معصيتها را بيان كند و آنها پرهيز نكنند. در اينصورت خداوند حكم بگمراهى آنان مينمايد. و بقولى: خداوند چنان نيست كه قومى را عذاب كند و از راه از ثواب و كرامت‌