ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٣ - تفسير

(وَ الْغارِمِينَ) و آنها كسانى هستند كه زير بار قرض و بدهكارى رفته‌اند، قرضهايى كه صرف در معصيت نشده و در خرج آنها اسراف كارى هم نكرده باشند، كه در اينصورت بدهكارى آنها را از زكات ميپردازند.

(وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ) منظور از «سبيل اللَّه» (راه خدا) جهاد است بدون هيچ اختلافى، و در نظر علماى ما همه مصالح مسلمانان نيز تحت اين عنوان در آيد، و ابن عمر و عطا و بلخى و جعفر بن مبشر نيز همين قول را پذيرفته‌اند و گفته‌اند: مخارج بناى مساجد و پلها را نيز از همين سهم ميتوان پرداخت.

(وَ ابْنِ السَّبِيلِ) يعنى مسافر در راه مانده، كه باو سهمى از زكات ميدهند اگر چه در شهر خودش توانگر و در رفاه باشد، و اينكه مسافر در راه مانده را «ابن السبيل» (فرزند راه) گويند بخاطر آن است كه ملازم و گرفتار راه است، چنانچه شاعر در وصف خود (بجنگجويى و ملازم بودن با جنگ) گويد:

و قتاده گفته: منظور از «ابن السبيل» ميهمان است.

(فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ) يعنى دستور واجبى است كه خدا آن را مقدر و حتم فرموده.

(وَ اللَّهُ عَلِيمٌ) و خدا بحاجات خلق دانا است‌(حَكِيمٌ) و در آنچه از پرداخت صدقات و چيزهاى ديگر بر ايشان واجب كرده حكيم و فرزانه است.

[١]- من زاده جنگم كه از كودكى او مرا تربيت كرد تا وقتى كه پير شدم و همسالانم نيز بسن كهولت رسيدند.