الحمل دون أمّه و بالعكس» (٢٧) آورده و در اين باب دسته‌اى از روايات دلالت مى‌كنند بر اين كه حركت نشانه حيات و عدم حركت نشانه مرگ است. به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

الف) روايت كلينى به سند صحيح از ابن ابى عمير از بعض اصحاب خود از امام صادق(ع) در مورد زنى كه مرده و بچه در شكم او حركت مى‌كند سؤال شده: آيا مى‌توان شكم او را شكافت و بچه را بيرون آورد؟

امام(ع) فرمود:

بله، [ و پس از بيرون آوردن بچه ] شكم زن دوخته مى‌شود. (٢٨)

ب) روايت وهب بن وهب از امام صادق(ع):

اميرالمؤمنين على(ع) فرمود: اگر زنى بميرد و در شكم او فرزندى باشد كه حركت مى‌كند، شكم او شكافته مى‌شود و بچه بيرون آورده مى‌شود. (٢٩)

به همين مضمون روايات ديگرى كه برخى معتبر است (٣٠) در همين باب از همان كتاب آورده شده است. از نگرش مجموع اين روايات درمى‌يابيم كه نشانه‌هاى حيات عبارت است از: گريه، فرياد، حركت، و اين همه از آثار حيات مغز است. اگر مغز از كار افتاده باشد شخص قدرت بر فرياد و گريه وحركت ندارد اگر چه ضربان قلب داشته باشد. در هيچ يك از اين روايات اشاره‌اى هر چند اندك نشده كه ضربان قلب هم از نشانه‌هاى حيات است با اين كه پزشكان آن زمان ضربان قلب را نشانه حيات مى‌دانسته‌اند.

استدلال به نشانه‌ها

دليل سوم، قياس مساوات است به اين بيان:

(٢٧) همان، ج ٢، ص ٦٧٣.
(٢٨) همان، باب ٤٦ از ابواب الاحتضار، ح ١.
(٢٩) همان، باب ٤٦، ص ٦٧٣، ح ٣.
(٣٠) همان، ج ٢، ص ٦٧٤ ـ ٦٧٣.