فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥ - پيوند اعضاى مردگان مغزى محمدمهدى آصفى

{ اللّهُ يَتَوَفَّى الانْفُسَ حِينَ مَوْتِهَا } ؛ (١٣) خداوند جان‌ها را به هنگام مرگ مى‌ستاند.

و نيز مى‌فرمايد:

{ قُلْ يَتَوَفَّا كُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِى وُ كِّلَ بَكُمْ...} ؛ (١٤) بگو فرشته مرگ كه به شماگماشته شده است، روح شما را مى‌گيرد.

و نيز:

{ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلا ئِكَةُ ظَالِمِى أَنْفُسِهِمْ...} ؛ (١٥) كسانى كه فرشتگان جانشان را مى‌گيرند و آنان بر خود ستم روا داشته‌اند.

مراد از «تو فى الملائكة» گرفتن روح‌ها است و اين از جريان آيات مربوط به اين موضوع، روشن است.

وقتى مرگ، جدايى روح از بدن باشد، در مقابل، حيات نيز همراهى روح با بدن خواهد بود.

اسباب مرگ از نظر شرعى و علمى

تعريف «مرگ» در لسان دليل را شناختيم، ليكن اين مقدار در پاسخ به مسأله فقهى مورد نظر كافى نيست و براى پاسخ به اين سؤال ناچاريم عامل مرگ را بشناسيم، و از آن جا كه در ادله شرعى اشاره‌اى به عامل مرگ نشده، شناخت اين عامل از اهميت بسزايى برخوردار است.

پزشكان در تعيين عامل مرگ اختلاف كرده‌اند. از ديدگاه پزشكى قديم، عامل مرگ توقف قلب است. اين در حالى است كه پزشكى جديد عامل مرگ را توقف مغز مى‌دانند. البته هميشه توقف قلب توقف مغز را همراه دارد، ولى گاه مى‌شود كه مغز كاملا از كار