فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٤
٢. حُميد بن زياد بن حمّاد دهقان كوفى(م ٣١٠ ق) كه در سور(از شهرهاى لبنان) ساكن بوده است.
نجاشى دربارهاش مىگويد:«او ثقه، اهل آگاهى و داراى منزلت ميان اصحاب است.» در شرح حال حسن بن ايّوب به نقل از ابن جنيد چنين آورده است:«ابن جنيد مىگويد: حميد بن زياد از محمد بن عبد اللّه بن غالب از حسن بن ايّوب براى ما روايت كرد.» (٢)
٣. شلمغانى، محمد بن على بن أبى عزاقر(م ٣٢٢ ق). نجاشى دربارهاش مىگويد:
او در ميان اصحاب ما پيشگام بوده اما حسادت به [ مقام سفارت ] ابوالقاسم حسين روح نوبختى او را به ترك مذهب تشيع و پذيرش مذاهب بى پايه وادار كرد، تا آنجا كه در نكوهش او توقيعاتى [ از ناحيه امام زمان(ع) ] صادر شد و حاكم وقت او را پس از دستگيرى به قبل رساند و به دار آويخت . (٣)
سيد حسن صدر معتقد است كه ابن جنيد در روزگار سامانى عقيده شلمغانى از او روايت نقل كرده است، (٤) اما آنچه شيخ طوسى در كتاب الغيبة از او نقل كرده مهكّد است كه ابن جنيد حتى پس از انحراف شلمغانى نيز از او روايت نقل كرده است. شيخ مىگويد:
ابو محمد هارون بن موسى مىگويد: ابوعلى على بن جنيد به من گفت كه ابوجعفر محمد بن على شلمغانى براى من بازگو كرده است: ما آگاهانه با ابوالقاسم حسين بن روح(رض) در ماجراى سفارت به ستيز پرداختهايم، و بسان سگان كه براى مردار با يك ديگر درگير مىشوند، با هم به نزاع برخاستهايم . (٥)
(٢) رجال نجاشى، ص ١٣٢، شماره ٣٣٩ و ص ٥١ ،شماره ١١٣ .
(٣) همان، ص ٣٧٨، شماره ١٠٢٩ .
(٤) تأسيس الشيعة لفنون الاسلام، ص ٢٠٣ .
(٥) الغيبه ، ص ٣٩١، چاپ مهسسه المعارف .