فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٠

همچنين قطعى است كه معزالدوله(م ٣٥٦ ق) براى او نامه نگاشته است. به هر حال وفات او پيش از سال ٣٨٠ ق ـ سال وفات ابن نديم ـ بوده است؛ زيرا ابن نديم مى‌گويد: او با ما هم دوره بود. (٢١٤) اما بنا به نقل از شيخ عبداللطيف بن ابى جامع در رجالش وفات ابن جنيد سال ٣٨١ ق در رى همزمان با سال وفات شيخ صدوق بوده است. (٢١٥) اما اين ديدگاه از جهاتى بعيد است:

اول ـ منابع مورد اعتنا در شرح حال ابن جنيد(منابع اوليه رجالى بسان رجال و فهرست شيخ و رجال نجاشى و معالم و ساير منابع) از تعيين زمان و مكان وفات ابن جنيد عارى است. از اين رو ادعاى ايشان هيچ مستندى

ندارد.

دوم ـ اگر او تا اين تاريخ زنده بوده مى‌بايست جزء معمّرين باشد و نام او در منابع رجالى چنان كه متداول است جزء معمرين برده نشده است؛ زيرا ولادت او حدود سال ٢٨٠ تا ٢٩٠ بوده؛ زيرا از حميدبن زياد(م ٣١٠) روايت كرده است و زنده بودن تا سال ٣٨٠ يعنى عمر او از نود يا صد گذشته بوده است.

سوم ـ عبارت پيشگفته از ابن نديم صراحت دارد كه او تا آن تاريخ زنده نمانده است.

چهارم ـ شيخ صدوق در سال ٣٨١ وفات يافت. اگر وفات ابن جنيد همان سال بود در منابع رجالى نام آنان كنار يكديگر برده مى‌شد. چنان كه در سال ٣٢٩ كه سمرى آخرين نايب امام زمان(ع) و على بن بابويه و كلينى از دنيا رفته‌اند نام آنان را يك جا ذكر مى‌كنند. اما درباره حيات شيخ صدوق و ابن جنيد اين چنين نبوده است.

اما اين كه او در رى از دنيا رفته باشد مستند آن روشن نيست؛ زيرا هيچ يك از منابع شرح حال او اين را ذكر نكرده‌اند و تنها او مدعى شده و ديگران از او تبعيت كرده‌اند. (٢١٦)

شايد سكونت ابن جنيد در بغداد، مقتضى وفات او در آن شهر است؛ زيرا درباره مسافرت‌هاى او تنها مسافرت او به نيشابور نقل شده است.