فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٩ - رساله خطى مصرف خمس در زمان غيبت شيخ حسين بن عبدالصمد(پدر شيخ بهايى)
خود امام(ع) است و اگر كمبود داشت بر امام(ع) است. يعنى زمانى كه امام خمس را بين آنان تقسيم كرد، ولى خرجى آنان را تأمين نكرد، امام موظّف است از اموال خود كه غير خمس است، كمبود را جبران نمايد؛ چرا كه فرض مسأله اين بود كه امام همه خمس را بين آنان تقسيم كرده است، ولى به اندازهاى نبود كه هزينه زندگى شان را تأمين كند، بلكه كم آمد.
از سوى ديگر، چنان كه پيش از اين آمد، آن دو روايت نيز با مدّعاى ما توافق دارد، يعنى بر امام(ع) ـ چه زمان حضور و چه زمان غيبت ـ فرض است كمبود هزينه سادات را جبران كند. جبران ما به التفاوت اختصاص به خمس ندارد. بر دو روايتى كه اساس حكم است، فقها فتوايشان را پايهگذارى كردهاند. همه متن و عبارتها [ در كتب ] فقهى به همين سبك و شيوه است. اگر در عبارت برخى فقهاى متأخّر اظهار نظرى به چشم بخورد بدين بيان كه: «بر امام واجب است از سهم خود از خمس، بقيه هزينه آنان را تأمين كند»، ناشى از بى توجّهى نسبت به فهمشان از دو روايت و عبارت فقها است يا اين كه از باب مثال چنين فرمودهاند. بنابراين به چنين موارد [ استثنايى ] نمىشود اعتماد و استناد نمود، به ويژه پس از آنچه نقل كرديم و در توضيح آن كوشيديم.
دو نكته تكميلى جالب
وقتى جبران هزينه بر امام(ع) واجب باشد و بين حضور و غيابش تفاوتى نكند، بر آن كه مقدارى از اموال(سهم) امام(ع) نزدش باشد نيز واجب است از جانب امام، به عنوان امور مالى به مستحقّان، اموال را پرداخت كند. اگر چنين نكند، گناهكار است؛ همچنان