زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٨ - بهترين سنگر

فروتنى، درمان تكبر

«وَاعْتَمِدُوا[١] وَضْعَ التَّذَلُّلِ عَلَى رُءُوسِكُمْ وَإِلْقَاءَ التَّعَزُّزِ تَحْتَ أَقْدَامِكُمْ وَخَلْعَ التَّكَبُّرِ مِنْ أَعْنَاقِكُمْ‌؛ به نهادن (تاج) فروتنى بر سر، و افكندن بزرگ‌طلبى به زير پا، و كنار افكندن تكبر از گردن روى آوريد».

امام(عليه السلام) با عباراتى بسيار بليغ و زيبا، فروتنى را ـ على رغم اينكه ممكن است خوارى تصور شود ـ تاج كرامت دانستند، و به عكس، تكبر و غرور را بادى شيطانى كه بايد همچون بادكنكى زير پا گذاشت و از بين برد. همچنين با گوشزد كردن سنگينى بار تكبر، انسان را به تلاش براى دستيابى به حالت مطبوعى كه با زمين گذاشتن بار گران حاصل مى‌شود، سفارش فرمودند‌؛ چرا كه اين صفت زشت، تقيّدى دست و پاگير در تمام امور زندگى (مانند طرز سخن گفتن، نشست و برخاست كردن، لباس پوشيدن و...) در پى خواهد داشت. و با كنار گذاشتن اين بار سنگين كه انسان بر خود تحميل كرده، انبساط و آرامشى زيبا به دست مى‌آيد و طبعاً پيروزى انسان را در زمينه‌هاى مختلف زندگى به دنبال خواهد داشت.

بهترين سنگر

وَاتَّخِذُوا التَّوَاضُعَ مَسْلَحَةً[٢] بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّكُمْ إِبْلِيسَ وَجُنُودِهِ،

---

[١] اعتماد، همچون اتّكاء و اتّكال، تكيه دادن را گويند. صحاح، ج ٢، ص ٥١٢. [٢] مَسلحه (به فتح ميم) به دو معنا آمده است: يكى، به معناى مرز و محل ديده‌بانى، و جايى كه بيم حمله دشمن مى‌رود و ديگرى: جمعيتى داراى سِلاح و مجهّز (تاج العروس، ج ٦، ص ٤٧٨ ـ ٤٧٩). بنابراين ممكن است غير از آنچه در متن به عنوان ترجمه عبارت ذكر شد، در معناى آن گفت: فروتنى را همچون سپاهى گران عليه ابليس به كار بنديد.