زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٩ - تكبّرِ بدفرجام قابيل، نمونه اى روشن
فَإِنَّ لَهُ مِنْ كُلِّ أُمَّة جُنُوداً وَأَعْوَاناً وَرَجِلا[١] وَفُرْسَان؛ در مصاف با دشمنتان، ابليس و لشكريان وى، فروتنى را كمينگاه و سنگرى (ارزشمند و مغتنم) قرار دهيد؛ زيرا او از هر امّت، لشكريان و يارانى پياده و سواره دارد.
از آنجا كه حضرت، همصداى با قرآن كريم،[٢] شيطان را دشمنى قسمخورده و بىرحم معرفى فرمودند، اكنون بايد به عنوان راهنمايى دلسوز و رهبرى مشفق، شيوهاى عملى براى مقابله با اين دشمن غدّار در اين مصاف سرنوشتساز ارائه دهند تا از اين رهگذر رهنمودى رهگشا براى برخورد با چنين دشمن خطرناكى در اختيار رهپويان راستين خويش بگذارند. دشمنى كه علاوه بر لشكريان جنّىاش از ميان هر امّت، هستىفروشانى را اجير كرده و آنها را به حالت سواره و پياده نظام آرايش جنگى داده است.
بر اين اساس، «تواضع و فروتنى» را بهترين سنگر و نقطه امن براى مقابله با چنين دشمن خونآشامى معرفى فرمودند. سنگرى كه با استفاده از آن به خوبى مىتوان جلو تمام حملات وى را گرفت و ذائقهاش را با طعم تلخ ناكامى آشنا نمود.
تكبّرِ بدفرجام قابيل، نمونهاى روشن
وَلاَ تَكُونُوا كَالْمُتَكَبِّرِ عَلَى ابْنِ أُمِّهِ مِنْ غَيْرِ مَا فَضْل جَعَلَهُ اللهُ فِيهِ
[١] مرحوم خليل، رَجْل را جمعيتى پياده (نظام) معنا كرده و همچون رَكْب كه جمع راكب به معناى سواران است دانستهاند. العين، ج ٦، ص ١٠٢. [٢] مانند: ص (٣٨)، ٨٢.