زينهار از تکبر
(١)
مقدمه معاونت پژوهش
١١ ص
(٢)
مقدمه نگارنده
١٥ ص
(٣)
چند نكته
٢٤ ص
(٤)
مقدمه
٢٨ ص
(٥)
مناسبت خطبه
٢٩ ص
(٦)
سنّت آزمايش
٣٨ ص
(٧)
تعبيرهاى گوناگون آزمايش
٣٨ ص
(٨)
چه موجوداتى آزمايش مى شوند؟
٣٩ ص
(٩)
معناى آزمايش الاهى
٤٠ ص
(١٠)
وسيله آزمايش
٤٢ ص
(١١)
تكبّر در مورد خداوند
٤٤ ص
(١٢)
جبّار بودن خداوند
٤٦ ص
(١٣)
معناى حميت و تعصب
٤٨ ص
(١٤)
اختيار فرشتگان
٥٠ ص
(١٥)
اختيار جنّ و انس
٥١ ص
(١٦)
آزمايش فرشتگان
٥٢ ص
(١٧)
ماده آزمون
٥٢ ص
(١٨)
مقدّم داشتن خواست خدا
٥٤ ص
(١٩)
تحقير، مجازاتى درخور پيشواى گردنكشان
٥٦ ص
(٢٠)
زنگ خطر
٥٧ ص
(٢١)
ماده مجهول در آزمون
٥٨ ص
(٢٢)
حبط اعمال
٥٨ ص
(٢٣)
سنّت يكسان خداوند در مورد همه گردن كشان
٦١ ص
(٢٤)
احكام ويژه
٦٢ ص
(٢٥)
هشدار امام (عليه السلام)
٦٤ ص
(٢٦)
جدّى بودن دشمنى ابليس
٦٦ ص
(٢٧)
جلوه اى از آمادگى ابليس
٦٨ ص
(٢٨)
كمك انسان به تحقق خواسته هاى ابليس
٦٨ ص
(٢٩)
سرانجام اطاعت از شيطان
٦٩ ص
(٣٠)
ايستادگى در برابر ابليس
٧٢ ص
(٣١)
شيوه هاى حمله ابليس و ياران وى
٧٤ ص
(٣٢)
شيوه مقابله با خطر
٧٥ ص
(٣٣)
فروتنى، درمان تكبر
٧٨ ص
(٣٤)
بهترين سنگر
٧٨ ص
(٣٥)
تكبّرِ بدفرجام قابيل، نمونه اى روشن
٧٩ ص
(٣٦)
تجاوز و فساد، پيامدهاى تلخ « تكبّر»
٨٢ ص
(٣٧)
سرنوشت امّت هاى پيشين
٨٤ ص
(٣٨)
ظلم پذيران
٨٥ ص
(٣٩)
خاستگاه متكبران
٨٦ ص
(٤٠)
ملاك قوت و ضعف
٨٧ ص
(٤١)
تحقير، شگردى مستكبرانه
٨٧ ص
(٤٢)
شركت ظلم پذيران در گناه
٨٨ ص
(٤٣)
سخنى با فرودستان
٩٠ ص
(٤٤)
بعضى ويژگى هاى متكبران
٩٢ ص
(٤٥)
پرهيز از خلط حق و باطل
٩٤ ص
(٤٦)
عبرت از گذشتگان
٩٥ ص
(٤٧)
عموميت ممنوع بودن تكبر
٩٨ ص
(٤٨)
تناسب آزمون با افراد
١٠١ ص
(٤٩)
آزمون مستكبران و مستضعفان به وسيله يكديگر
١٠٢ ص
(٥٠)
پاداش بيشتر براى آزمون سخت تر
١١٢ ص
(٥١)
پاسخى اساسى به پرسش هايى فراوان
١١٥ ص
(٥٢)
تنوّع آزمايش ها
١١٨ ص
(٥٣)
حج، آزمايشى بزرگ
١٢٠ ص
(٥٤)
حج، در هم شكننده روح تكبر
١٢٣ ص
(٥٥)
موقعيت طبيعى خانه خدا
١٢٥ ص
(٥٦)
توجه دل هاى مشتاقان به سوى كعبه
١٢٧ ص
(٥٧)
علت سختى آزمون
١٢٩ ص
(٥٨)
بيمارى هاى اخلاقى و ريشه ها
١٣٧ ص
(٥٩)
مرزناشناسى دام شيطان
١٤٢ ص
(٦٠)
حكمت تشريع عبادات
١٤٦ ص
(٦١)
چند نكته در مورد عبادات
١٤٩ ص
(٦٢)
تعصّب بى پايه
١٥٠ ص
(٦٣)
تعصّب ممدوح
١٥١ ص
(٦٤)
تعصب مذموم، شاخه شوم تكبر
١٥٣ ص
(٦٥)
ريشه روانى تعصب
١٥٧ ص
(٦٦)
تعصب ارزشى
١٥٩ ص
(٦٧)
ذكر چند نمونه
١٦٠ ص
(٦٨)
حق همسايه
١٦١ ص
(٦٩)
وفاى به عهد
١٦١ ص
(٧٠)
آستين بالا زدن در امور خير
١٦٤ ص
(٧١)
تجاوز نكردن به حقوق ديگران
١٦٥ ص
(٧٢)
اهتمام به حفظ جان مردم
١٦٦ ص
(٧٣)
رعايت انصاف با خلق خدا
١٦٦ ص
(٧٤)
فرو بردن خشم
١٦٧ ص
(٧٥)
لزوم دو برخورد متفاوت با نيكى و تكبر
١٦٣ ص
(٧٦)
پرهيز از تباهى در زمين
١٧٠ ص
(٧٧)
سرنوشت ملى گرايى
١٧٠ ص
(٧٨)
دقّت در عوامل پيروزى و شكست گذشتگان
١٧١ ص
(٧٩)
ثمره شيرين توجه به سنت هاى خداى تعالى
١٨٠ ص
(٨٠)
يكپارچگى در پرتو محبت و ترس از خدا
١٨٢ ص
(٨١)
تفرقه، هدف شيطان
١٨٤ ص
(٨٢)
مرز محبت
١٨٥ ص
(٨٣)
خوشرفتارى با غير اهل اسلام
١٨٧ ص
(٨٤)
عواقب اختلاف و تشتّت
١٨٩ ص
(٨٥)
سيرى در سرنوشت فرزندان حضرت ابراهيم(عليه السلام)
١٩١ ص
(٨٦)
تشابه امّت ها و عبرت از آنها
١٩٤ ص
(٨٧)
ترسيم فقر عميق فرهنگى آنان
١٩٧ ص
(٨٨)
انگيزه زنده به گور كردن دختران
١٩٨ ص
(٨٩)
قطع رحم
١٩٩ ص
(٩٠)
وظيفه ما
٢٠٥ ص
(٩١)
نقش رهبرى الاهى
٢٠٨ ص
(٩٢)
نعمت امنيّت
٢١١ ص
(٩٣)
هشدار
٢١٣ ص
(٩٤)
مراتب ايمان
٢٢٠ ص
(٩٥)
حد نصاب ايمان
٢٢٧ ص
(٩٦)
مقايسه ننگ دنيوى با آتش جهنم
٢٣٠ ص
(٩٧)
ادعاى اسلام
٢٣٢ ص
(٩٨)
ولايت كفار ممنوع
٢٣٣ ص
(٩٩)
الفت اجتماعى
٢٠١ ص
(١٠٠)
توجه به هشدارهاى الاهى
٢٣٨ ص
(١٠١)
اهميت امر به معروف
٢٤٠ ص
(١٠٢)
مأموريت الاهى براى دفع فتنه
٢٤٨ ص
(١٠٣)
حق محورى
٢٥٧ ص
(١٠٤)
گلايه حضرت از سُستى سپاه خود
٢٦٠ ص
(١٠٥)
آيا بايد بر همگان لبخند زد؟
٢٦٢ ص
(١٠٦)
فضاى حاكم هنگام بيعت
٢٦٥ ص
(١٠٧)
نمونه اى از بدعت ها
٢٦٩ ص
(١٠٨)
روشنگرى اذهان، با يادآورى گذشته دوران
٢٧٥ ص
(١٠٩)
گواهى حضرت امير مؤمنان(عليه السلام)
٢٨٣ ص
(١١٠)
1 بى پروايى از سرزنش ملامت گران
٢٩٩ ص
(١١١)
2 بهره مندى از سيماى راستگويان
٣٠١ ص
(١١٢)
3 كلامِ نيكان به زبان راندن
٣٠٢ ص
(١١٣)
4 آبادگران شب و روشنگران روز
٣٠٣ ص
(١١٤)
5 تمسك به ريسمان قرآن
٣٠٣ ص
(١١٥)
7 پرهيز از هرگونه خودبزرگ پندارى و برترى جويى
٣٠٤ ص
(١١٦)
8 دورى از خيانت و فساد
٣٠٦ ص
(١١٧)
نگاهى دوباره به مجموعه خطبه
٣٠٧ ص
(١١٨)
تواضع در مسير تكبّر
٣١٣ ص
(١١٩)
راه مبارزه با اخلاق رذيله
٣١٤ ص
(١٢٠)
مفهوم تكبر از ديدگاه اسلام
٣٢٠ ص
(١٢١)
خطر جدى اين صفت
٣٢١ ص
(١٢٢)
پيچيدگى روح
٣٢٢ ص
(١٢٣)
به درون خود بنگريم
٣٢٨ ص
(١٢٤)
حد و مرز تواضع
٣٣٤ ص
(١٢٥)
حديثى قدسى در مورد خاكسارى در پيشگاه خداى تعالى
٣٤١ ص
(١٢٦)
شيوه برخورد با متكبران
٣٤٢ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص

زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٠ - قطع رحم

است الاهى، به بستگان و خويشان خود احساس محبّت و صفا مى‌كند و به اظهار و ابراز آن مى‌پردازد‌؛ ولى متأسفانه كار اينان به جايى رسيد كه به اين كشش فطرى پشت كرده و با قطع رحم، سزاوار لعن قرآن كريم گشتند:

فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الأَْرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ * أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمى أَبْصارَهُمْ‌؛[١] پس آيا غير اين از شما انتظار مى‌رود كه اگر به حكومت رسيديد (يا بنا بر قول ديگر، سر از جنگ برتافتيد)، به فساد و تباهى در زمين بپردازيد و قطع رحم نماييد. چنين كسان را خداوند لعنت نموده پس (گوش) آنها را كر، و چشمشان را كور نموده است».

امام سجاد(عليه السلام) در حديثى،[٢] مخاطب را از همنشينى با فردى كه پيوند خويشاوندى را گسسته باشد برحذر داشته و استدلال به ملعون بودن وى در سه جاى قرآن نموده‌اند: يكى آيه فوق‌؛ مورد دوم، رعد (١٣)، ٢٥ و مورد سوم، بقره (٢)، ٢٧.

در تاريخ از كسانى ياد شده كه براى حفظ قدرت و سلطنت به فرزند، برادر و خواهر خود خيانت كرده‌اند. بعضى از آنها چشم پسر خود را از ترس اينكه رقيب سلطنتش شود، نابينا كرده‌اند. همچنين جنگ امين و مأمون[٣] و شكنجه‌هاى نادر به فرزند خود، معروف است.


[١] محمّد(صلى الله عليه وآله) (٤٧)، ٢٢ و ٢٣. [٢] اصول كافى، ج ٢، ص ٢٧٩، حديث ٧ و تفسير برهان، ج ٧، ص ٢١٧، حديث ٢. [٣] مرحوم حاج شيخ عباس قمى در تتمة المنتهى، به صورت مشروح سرگذشت اين دو برادر را نقل كرده‌اند. خلاصه آن، چنين است: هارون‌الرشيد، در زمان حيات خود براى پسرش امين بيعت گرفت، و پسر ديگرش مأمون را كه شش ماه از وى بزرگ‌تر بود، وليعهد او قرار داد. پس از مرگ وى در سال ١٩٣، امين به تخت نشست و پس از هجده روز، درصدد خلع برادرش مأمون از ولايتعهدى و جايگزين كردن پسر خود موسى بر‌آمد‌؛ از اين رو على بن عيسى بن ماهان را براى دفع مأمون با لشكرى عظيم به خراسان فرستاد. طاهر بن حسين در رى با او درگير شده و او را كشت و جريان را به مأمون گزارش داد. مأمون نيز ضمن اظهار خرسندى، طاهر و هرثمه را براى از بين بردن امين به بغداد فرستاد. درگيرى دو لشكر، و غارتگرى در بغداد و به كارگيرى منجنيق و سوخته شدن خانه‌هاى فراوان، حاصل چهارده ماه محاصره بغداد بود. سرانجام مردم به ستوه آمدند و طاهر نامه‌اى به بزرگان شهر نوشته و براى كشتن امين وعده سيم و زر داد. امين نيز به ناچار از هرثمه تقاضاى امان كرده و براى گفتوگو نزد وى رفت‌؛ ولى جماعتى از سوى طاهر مأمور دستگيرى او شدند و سرانجام وى را به قتل رساندند.

هنگامى كه سر امين را نزد مأمون آوردند، آن را در صحن خانه نصب كرده و لشكريان خود را پس از لعنت بر سر، جايزه مى‌داد. امين هنگام قتل، سى و سه ساله بود و حكومتِ (حدوداً) پنج ساله خود را سراسر به لهو و لعب و خوشگذرانى سپرى كرد، و همين امر سبب زوال ملك وى شد. تتمة المنتهى، ص ٣١٩ ـ ٣٢٤.