زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٢ - ماده آزمون

طى كردن هر دو طريق را هم دارند و بايد آزادانه يك راه را برگزينند. قرآن كريم «جن و انس» را آفريده‌هايى با اين ويژگى معرفى فرموده است‌؛ از اين رو آزمون آنان با توجه به وجود انگيزه طاعت و عصيان در درونشان، واضح است.

آزمايش فرشتگان

اكنون جاى اين پرسش است كه آيا چنين آزمونى براى فرشتگان الاهى معنا دارد؟ آيا آنچه در قرآن كريم در اين زمينه به چشم مى‌خورد، حقيقت است يا نوعى مجاز؟

در پاسخ بايد گفت: ظاهراً امتحان اصلى، از ابليس بود‌؛ موجودى كه آن‌چنان عبادت كرده بود كه فرشتگان وى را از خود مى‌پنداشتند و حضرت اميرالمؤمنين(عليه السلام) در ادامه همين خطبه زيبا فرموده‌اند: «شش هزار سال كه معلوم نيست از سال‌هاى دنيا يا سال‌هاى آخرت (كه هر روزش هزار سال است) خداوند را عبادت كرده بود»‌؛ از اين رو بايد آزمايشى به عمل آيد تا معلوم شود كه عبادت او هم مثل آنان است يا كاسه‌اى زير نيم كاسه دارد، هرچند عبادتى اين‌چنين طولانى كرده است.

البته اين خود زنگ خطرى براى ما نيز هست. بايد كاملا توجه داشته باشيم و با تصوّر سپرى كردن شصت سال عمر خود در راه ترويج اسلام، خويش را مصون از خطر انحراف و ضلالت ندانيم.

ماده آزمون

خودبزرگ‌بينى، چيزى بود كه بود يا نبود آن مى‌بايست آشكار شود، و سجده بر حضرت آدم ـ على نبينا و آله و عليه السلام ـ با توجه به ماده