زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٤ - تكبّر در مورد خداوند

بنابراين همه موقعيت‌هايى كه در زندگى ما وجود دارد، آزمايش است‌؛ منتها چون بعض امور چشمگير و سرنوشت‌ساز است و در زندگى ما نقطه عطفى به شمار مى‌آيد و اشتباه در آنها گاهى جبران‌ناپذير است، آن موارد را امتحان مى‌دانيم‌؛ در حالى كه آزمون، اختصاصى به آن امور ندارد و هر لحظه چشم و گوش و دل ما مورد آزمايش و سپس بازخواست مى‌باشد.[١]

 

تكبّر در مورد خداوند

با توجه به مذموم بودن صفت خودبزرگ‌بينى و زيبايى تواضع و فروتنى، اين پرسش مطرح مى‌شود كه چرا يكى از اسماى خداى متعال «المتكبر» است؟

«هُوَ اللهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلاّ هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحانَ اللهِ عَمّا يُشْرِكُونَ».[٢]

پاسخ اين است كه تواضع فقر محض، در مقابل خداوند غنى مطلق،[٣]زيباست و چنين موجودى شايسته تكبر نيست‌؛ ولى اظهار بزرگى از خداوند تعالى كه بزرگ مطلق است و از هر چه بتوان وصف كرد بزرگ‌تر است،[٤] بسيار زيباست. و اصولا آفرينش براى اظهار قدرت است.

---

[١] «...إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْئُولا». (اسراء (١٧)، ٣٦). [٢] حشر (٥٩)، ٢٣. [٣] «يا أَيُّهَا النّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللهِ وَاللهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ»، فاطر (٣٥)، ١٥. [٤] شخصى در محضر مبارك امام صادق(عليه السلام) گفت: «الله اكبر». حضرت پرسيدند خداوند از چه چيز بزرگ‌تر است؟

عرض كرد: از همه چيز. امام(عليه السلام)فرمودند: براى خداوند حدّ تعيين كردى. پرسيد: پس چه بگويم؟ حضرت پاسخ دادند: بگو: «الله اكبرُ مِنْ اَنْ يُوصَف‌؛ خداوند از آنچه بتوان وصف كرد، بزرگ‌تر است». كافى، ج ١، ص ١١٧، حديث ٨‌؛ همچنين ر.ك: بحارالانوار، ج ٨٤، ص ٣٦٦ از التوحيد و ٣٨٠، از علل الشرايع‌؛ ج ٩٣، ص ٢١٨ از التوحيد و معانى الاخبار و ٢١٩ از المحاسن.