زينهار از تکبر
(١)
مقدمه معاونت پژوهش
١١ ص
(٢)
مقدمه نگارنده
١٥ ص
(٣)
چند نكته
٢٤ ص
(٤)
مقدمه
٢٨ ص
(٥)
مناسبت خطبه
٢٩ ص
(٦)
سنّت آزمايش
٣٨ ص
(٧)
تعبيرهاى گوناگون آزمايش
٣٨ ص
(٨)
چه موجوداتى آزمايش مى شوند؟
٣٩ ص
(٩)
معناى آزمايش الاهى
٤٠ ص
(١٠)
وسيله آزمايش
٤٢ ص
(١١)
تكبّر در مورد خداوند
٤٤ ص
(١٢)
جبّار بودن خداوند
٤٦ ص
(١٣)
معناى حميت و تعصب
٤٨ ص
(١٤)
اختيار فرشتگان
٥٠ ص
(١٥)
اختيار جنّ و انس
٥١ ص
(١٦)
آزمايش فرشتگان
٥٢ ص
(١٧)
ماده آزمون
٥٢ ص
(١٨)
مقدّم داشتن خواست خدا
٥٤ ص
(١٩)
تحقير، مجازاتى درخور پيشواى گردنكشان
٥٦ ص
(٢٠)
زنگ خطر
٥٧ ص
(٢١)
ماده مجهول در آزمون
٥٨ ص
(٢٢)
حبط اعمال
٥٨ ص
(٢٣)
سنّت يكسان خداوند در مورد همه گردن كشان
٦١ ص
(٢٤)
احكام ويژه
٦٢ ص
(٢٥)
هشدار امام (عليه السلام)
٦٤ ص
(٢٦)
جدّى بودن دشمنى ابليس
٦٦ ص
(٢٧)
جلوه اى از آمادگى ابليس
٦٨ ص
(٢٨)
كمك انسان به تحقق خواسته هاى ابليس
٦٨ ص
(٢٩)
سرانجام اطاعت از شيطان
٦٩ ص
(٣٠)
ايستادگى در برابر ابليس
٧٢ ص
(٣١)
شيوه هاى حمله ابليس و ياران وى
٧٤ ص
(٣٢)
شيوه مقابله با خطر
٧٥ ص
(٣٣)
فروتنى، درمان تكبر
٧٨ ص
(٣٤)
بهترين سنگر
٧٨ ص
(٣٥)
تكبّرِ بدفرجام قابيل، نمونه اى روشن
٧٩ ص
(٣٦)
تجاوز و فساد، پيامدهاى تلخ « تكبّر»
٨٢ ص
(٣٧)
سرنوشت امّت هاى پيشين
٨٤ ص
(٣٨)
ظلم پذيران
٨٥ ص
(٣٩)
خاستگاه متكبران
٨٦ ص
(٤٠)
ملاك قوت و ضعف
٨٧ ص
(٤١)
تحقير، شگردى مستكبرانه
٨٧ ص
(٤٢)
شركت ظلم پذيران در گناه
٨٨ ص
(٤٣)
سخنى با فرودستان
٩٠ ص
(٤٤)
بعضى ويژگى هاى متكبران
٩٢ ص
(٤٥)
پرهيز از خلط حق و باطل
٩٤ ص
(٤٦)
عبرت از گذشتگان
٩٥ ص
(٤٧)
عموميت ممنوع بودن تكبر
٩٨ ص
(٤٨)
تناسب آزمون با افراد
١٠١ ص
(٤٩)
آزمون مستكبران و مستضعفان به وسيله يكديگر
١٠٢ ص
(٥٠)
پاداش بيشتر براى آزمون سخت تر
١١٢ ص
(٥١)
پاسخى اساسى به پرسش هايى فراوان
١١٥ ص
(٥٢)
تنوّع آزمايش ها
١١٨ ص
(٥٣)
حج، آزمايشى بزرگ
١٢٠ ص
(٥٤)
حج، در هم شكننده روح تكبر
١٢٣ ص
(٥٥)
موقعيت طبيعى خانه خدا
١٢٥ ص
(٥٦)
توجه دل هاى مشتاقان به سوى كعبه
١٢٧ ص
(٥٧)
علت سختى آزمون
١٢٩ ص
(٥٨)
بيمارى هاى اخلاقى و ريشه ها
١٣٧ ص
(٥٩)
مرزناشناسى دام شيطان
١٤٢ ص
(٦٠)
حكمت تشريع عبادات
١٤٦ ص
(٦١)
چند نكته در مورد عبادات
١٤٩ ص
(٦٢)
تعصّب بى پايه
١٥٠ ص
(٦٣)
تعصّب ممدوح
١٥١ ص
(٦٤)
تعصب مذموم، شاخه شوم تكبر
١٥٣ ص
(٦٥)
ريشه روانى تعصب
١٥٧ ص
(٦٦)
تعصب ارزشى
١٥٩ ص
(٦٧)
ذكر چند نمونه
١٦٠ ص
(٦٨)
حق همسايه
١٦١ ص
(٦٩)
وفاى به عهد
١٦١ ص
(٧٠)
آستين بالا زدن در امور خير
١٦٤ ص
(٧١)
تجاوز نكردن به حقوق ديگران
١٦٥ ص
(٧٢)
اهتمام به حفظ جان مردم
١٦٦ ص
(٧٣)
رعايت انصاف با خلق خدا
١٦٦ ص
(٧٤)
فرو بردن خشم
١٦٧ ص
(٧٥)
لزوم دو برخورد متفاوت با نيكى و تكبر
١٦٣ ص
(٧٦)
پرهيز از تباهى در زمين
١٧٠ ص
(٧٧)
سرنوشت ملى گرايى
١٧٠ ص
(٧٨)
دقّت در عوامل پيروزى و شكست گذشتگان
١٧١ ص
(٧٩)
ثمره شيرين توجه به سنت هاى خداى تعالى
١٨٠ ص
(٨٠)
يكپارچگى در پرتو محبت و ترس از خدا
١٨٢ ص
(٨١)
تفرقه، هدف شيطان
١٨٤ ص
(٨٢)
مرز محبت
١٨٥ ص
(٨٣)
خوشرفتارى با غير اهل اسلام
١٨٧ ص
(٨٤)
عواقب اختلاف و تشتّت
١٨٩ ص
(٨٥)
سيرى در سرنوشت فرزندان حضرت ابراهيم(عليه السلام)
١٩١ ص
(٨٦)
تشابه امّت ها و عبرت از آنها
١٩٤ ص
(٨٧)
ترسيم فقر عميق فرهنگى آنان
١٩٧ ص
(٨٨)
انگيزه زنده به گور كردن دختران
١٩٨ ص
(٨٩)
قطع رحم
١٩٩ ص
(٩٠)
وظيفه ما
٢٠٥ ص
(٩١)
نقش رهبرى الاهى
٢٠٨ ص
(٩٢)
نعمت امنيّت
٢١١ ص
(٩٣)
هشدار
٢١٣ ص
(٩٤)
مراتب ايمان
٢٢٠ ص
(٩٥)
حد نصاب ايمان
٢٢٧ ص
(٩٦)
مقايسه ننگ دنيوى با آتش جهنم
٢٣٠ ص
(٩٧)
ادعاى اسلام
٢٣٢ ص
(٩٨)
ولايت كفار ممنوع
٢٣٣ ص
(٩٩)
الفت اجتماعى
٢٠١ ص
(١٠٠)
توجه به هشدارهاى الاهى
٢٣٨ ص
(١٠١)
اهميت امر به معروف
٢٤٠ ص
(١٠٢)
مأموريت الاهى براى دفع فتنه
٢٤٨ ص
(١٠٣)
حق محورى
٢٥٧ ص
(١٠٤)
گلايه حضرت از سُستى سپاه خود
٢٦٠ ص
(١٠٥)
آيا بايد بر همگان لبخند زد؟
٢٦٢ ص
(١٠٦)
فضاى حاكم هنگام بيعت
٢٦٥ ص
(١٠٧)
نمونه اى از بدعت ها
٢٦٩ ص
(١٠٨)
روشنگرى اذهان، با يادآورى گذشته دوران
٢٧٥ ص
(١٠٩)
گواهى حضرت امير مؤمنان(عليه السلام)
٢٨٣ ص
(١١٠)
1 بى پروايى از سرزنش ملامت گران
٢٩٩ ص
(١١١)
2 بهره مندى از سيماى راستگويان
٣٠١ ص
(١١٢)
3 كلامِ نيكان به زبان راندن
٣٠٢ ص
(١١٣)
4 آبادگران شب و روشنگران روز
٣٠٣ ص
(١١٤)
5 تمسك به ريسمان قرآن
٣٠٣ ص
(١١٥)
7 پرهيز از هرگونه خودبزرگ پندارى و برترى جويى
٣٠٤ ص
(١١٦)
8 دورى از خيانت و فساد
٣٠٦ ص
(١١٧)
نگاهى دوباره به مجموعه خطبه
٣٠٧ ص
(١١٨)
تواضع در مسير تكبّر
٣١٣ ص
(١١٩)
راه مبارزه با اخلاق رذيله
٣١٤ ص
(١٢٠)
مفهوم تكبر از ديدگاه اسلام
٣٢٠ ص
(١٢١)
خطر جدى اين صفت
٣٢١ ص
(١٢٢)
پيچيدگى روح
٣٢٢ ص
(١٢٣)
به درون خود بنگريم
٣٢٨ ص
(١٢٤)
حد و مرز تواضع
٣٣٤ ص
(١٢٥)
حديثى قدسى در مورد خاكسارى در پيشگاه خداى تعالى
٣٤١ ص
(١٢٦)
شيوه برخورد با متكبران
٣٤٢ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص

زينهار از تکبر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٥٢ - مأموريت الاهى براى دفع فتنه

به حضرت امير مؤمنان(عليه السلام)، مردم طلحه و زبير را همراه سعد بن ابى وقاص و عثمان و عبدالرحمان بن عوف در كنار حضرت در شوراى شش نفره‌اى كه عمر براى تعيين خليفه بعدى معرفى كرده بود،[١] ديده بودند و


[١] براى محققى كه تاريخ سه دهه بعد از ارتحال جانسوز پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) را بدون هيچ گونه پيش‌داورى و تعصب نابجا بنگرد، پرسش‌هاى «بى‌پاسخِ» فراوانى درباره آن شورا و قبل و بعد آن مطرح است‌؛ از آن جمله:

الف) مشروعيت چنين شورايى با توجه به صدور حكم قتل، در بعضى فرض‌هاى پيش‌بينى شده در آن، به كدام آيه قرآن يا سنّت رسول خدا(صلى الله عليه وآله) مستند است؟

ب) به راستى كسى كه براى تعيين جانشين خويش به معرفى چنين شورايى مى‌پردازد، و براى هر فرضى حكمى صادر مى‌كند، با كدام شورا قدرت را به‌دست گرفته بود؟

ج) آيا صرف معرفى مستقيم نفر قبلى بدون هيچ گونه استناد به خداوند، براى به عهده گرفتن زمام مسلمانان كافى است و اصولاً مشروعيت فردى كه وى را «نصب» كرد، بر كدام اساس استوار است؟

د) آيا اجماع با كشمكش و جدال تعدادى اندك در سقيفه بنى ساعده على‌رغم بى‌اطلاعى مردمى كه بعداً تنها به عنوان «پذيرش امرى تصويب شده» به مسجد فراخوانده شدند، منعقد مى‌گردد؟

هـ ) آيا بزرگ مردى كه «برادرى» ايشان با پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)، كه براى جانشينى او بحث و جدال به راه افتاده، يكى از افتخارات بى‌شمار اوست، به اندازه يك شهروند عادى قابل اعتنا نيستند؟

و) آيا موضع صريح و شفاف امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) را كه در خطبه شقشقيه به زيبايى منعكس شده، قابل انكار است؟ از غلط‌هاى مشهور اين است كه امام(عليه السلام)٢٥ سال سكوت كردند، در حالى كه بايد گفت در اين مدت دست به شمشير نبردند‌؛ بر اهل اطلاع پوشيده نيست كه حضرت در موارد فراوان مانند جريان سقيفه بنى ساعدة بن كعب بن خزرج، و شورا و‌... به وضوح، حق را تبيين فرمودند. مراجعه به جلد ٢٨ بحارالانوار، باب چهارم (ص ١٧٥ ـ ٤١٢) و بررسى احاديث فراوانى كه از شيعه و غير شيعه نقل شده، در اين زمينه بسيار رهگشاست.

همچنين خطبه طالوتيه (روضه كافى، حديث ٥، ص ٣١ و ٣٢): «ايُّها الاُمَّةُ الّتى خُدِعَتْ وَ انْخَدَعَتْ وَ عَرَفَتْ خَديعَةَ مَنْ خَدَعَها فَاصرَّتْ عَلى ما عَرَفَتْ وَ اتَّبَعَتْ أهْوائها وَ ضَربَتْ في عَشواء غِوايَتها...». در پايان سيصد و شصت نفر با حضرت پيمان بستند كه تا سرحد مرگ همراه امام(عليه السلام) باشند و حق حاكم شود‌؛ ولى فردا جز پنج نفر كسى به محل وعده نيامد. حضرت دست به آسمان بلند كرده و گفتند: «اللهمَّ إنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعفْوني كما اسْتَضْعفَ بنُو إسْرائيل هارونَ... لَولا عَهْدٌ عَهَدَهُ إلىَّ النبيُّ الاُمي(صلى الله عليه وآله)لاََوْرَدْتُ الْمُخالِفِينَ خَلِيجَ الْمَنِيَّةِ وَ لاََرْسَلْتُ عَلَيْهِمْ شَآبِيبَ صَوَاعِقِ الْمَوْتِ وَ عَنْ قَلِيل سَيَعْلَمُونَ‌؛ خداوندا! همانا قوم (همان امّت اسلامى بعد از پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)) مرا (يارى ننمودند و) ضعيف شمردند آن‌چنان‌كه بنى‌اسرائيل، هارون (برادر حضرت موسى(عليه السلام)) را ... اگر نبود پيمانى كه پيامبر مكتب نرفته (و بى‌نياز از استاد) از من گرفته بود، مخالفان را به خليج مرگ وارد مى‌نمودم، و باران‌هايى از صاعقه‌هاى مرگبار بر آنها فرو مى‌فرستادم. و به زودى خواهند دانست». بحارالانوار، ج ٢٨، ص ٢٣٩ـ٢٤٢‌؛ به نقل از روضه كافى.