ترجمه و تفسير نهج البلاغه

رسالت انسانى مقدمه اى بر ترجمه و تفسير نهج البلاغه

مقدمه اى كوتاه

رسالت انسانى از ديدگاه تاريخ

بحثى در ريشهء اساسى اين سؤال كه آيا انسانيت رسالتى دارد

حقيقتى بنام انسانيت كه موضوع رسالت انسانى است ، با ماشين بودن انسان سازگار نمى باشد

نوع يكم - مختصات انسانى از نظر ماهيت

نوع دوم - مختصات انسانى از نظر رابطه با ديگران

انعكاس طبيعى مختصات انسانى در كالبد مادى او نمى تواند انسان را ماشين معرفى نمايد

اصول ششگانه براى اثبات انسانيت و نياز آن به رسالت

اصل يكم

اعتراض به اصل يكم

بدون پذيرش جهانى وسيعتر از عالم طبيعت ، نمى توان افكار بشرى را از بن بست جهان نجات داد

اصل دوم

اصل سوم

پس انسانيتى كه براى او رسالتى لازم است وجود دارد

ناتوانى مكتبهاى فلسفى از اصلاح انسانها دليل ديگرى است براى اثبات ضرورت رسالت انسانى

رسالت انسانى دو عنصر اساسى دارد شناخت انسان و دگرگون ساختن او در راه تكامل

دو عنصر اساسى انسان 1 - عنصر انطباق با واقعيتهاى جارى طبيعى 2 - عنصر آرمانى و اوتوپيائى

ملاك آن امتياز كه دارندهء آن حق رسالت دارد

طرف پذيرندهء رسالت

هدف رسالت

موضوع رسالت چشمه است كه در سطح عميق روان انسانها مى جوشد

مدعيان رسالتهاى دروغين

دو نوع اساسى رسالت

قسم يكم - رسالت جزئى

قسم دوم - رسالت كلى

مواد رسالت كلى

6 - رها ساختن انسان از كابوس جبرهاى نمايشى و تقويت اختيار

رابطهء امتيازات جبرى و امتيازات تكاملى

8 - شناخت و ارزيابى هدف و وسيله

دليل چهارم

تعريف هدف و وسيله

عنصر دوم

عنصر سوم

نسبيت و مطلق دو مفهوم مربوط به ناظر

دو ارزشى بودن حيات

حيات اصيلترين هدفها است اگر تبديل به ضد حيات نگردد

در كشف ابعاد متنوع هدف ، فاصلهء زمانى و آگاهىهاى متنوع نقش اساسى دارند

راه منطقى انتخاب هدف و وصول به آن ، در ميان حلقههاى زنجيرى عوامل جبرى

هدفهاى منطقى ، وسيلههاى حياتى

بايستى براى پيدا كردن هدف اعلاى حيات ، خود حيات را تفسير كنيم و شناسائى حقيقت و ابعاد حيات بدون در نظر گرفتن هدف اعلا پاسخگوى سؤال اصلى ما نخواهد بود

9 - آشنايى با خود براى زيستن با خود ، و تفسير « از خود بيگانگى »

يك نظر اجمالى به تاريخ مفهوم « از خود بيگانگى »

اصطلاحاتى كه آشنايى با آنها براى شناخت پديدهء خود لازم است

تفسير « از خود بيگانگى » و انواع آن

جهل و ناآشنائى با خود با امكان علم و آشنايى ، يكى از پستترين انواع « از خود بيگانگى » است

معناى دوم - خود باختگى ( خود را در ديگران ديدن )

معناى سوم - انكار خود

معناى چهارم - خود را از دست دادن معامله اى

معناى پنجم - زيستن با خود مجازى بجاى خود حقيقى

معناى ششم - هضم نكردن قدرتها و امتيازاتى كه در « خود » وجود دارد

خود هشيارى والا را از دست ندهيم تا هشيارىهاى تناقض انگيز و آزادىهاى پالان گونه ما را به تخديرهاى گوناگون كه نتايج همهء آنها « از خود بيگانگى » است ، نكشاند

نوع دوم « از خود بيگانگى » مثبت

معناى يكم - « از خود بيگانگى » مثبت در سمت و مقصد طبيعى و معمولى

هر احساس بيگانگى ناشى از احساس آشنائى است و هر بهره بردارى از آشنايى از احساس بيگانگى و حقارت آن ناشى مى گردد

آن خودى را كه عاليترين محصول حيات است ، آن خودى را كه سرمايهء ابديت است ، جز با سعادت ابدى نمى توان معامله كرد

آيا اصطلاح بازگشت به خود صحيح است

10 - شكوفان شدن فطرت

فطرت چيست

فطرت در نظر حكيم ترمذى

تطبيق فطرت بر جريانهاى قانونى برخى از نيروهاى انسانى

تطبيق فطرت به جريان قانونى نيروهاى مركب

تطبيق فطرت به جريان قانونى نيروها و احساسات عالى

11 - توجيه منطقى رابطهء فرد و اجتماعى

عناصر موجوديت فرد و ابعاد آن

ديدگاه چهارم - از نظر اصالت

ديدگاه پنجم - رابطهء فرد و اجتماع از نظر ارزش

1 - ارزش موضوعى فرد يا جامعه

3 - پديده اى كه موضوع را با ارزش ساخته است

بهره بردارى از نيروها و استعدادهاى مثبت و سازنده در راه زندگى آزادانه رو به هدف تكاملى

مقدمه اى بر شناسائى على بن ابي طالب ( ع ) نمايندهء رسالتهاى كلى

دوم - جبران خليل جبران

سوم - ميخائيل نعيمه

توضيحى در بارهء جمله اى از ميخائيل نعيمه

جملهء دوم

جملهء سوم

توضيح جمله اى از ابن ابى الحديد

چهارم - جلال الدين محمد مولوى

جملهء دوم

جملهء سوم

جملهء چهارم

على عليه السلام از ديدگاه توصيف خداوندى

على ( ع ) از ديدگاه محمد ( ص )

على از ديدگاه على ( ع )

اصل دوم

ادعاهاى بىاساس و منحرف ساختن واقعيات نتيجه اى جز هلاكت ندارد

نادانى به خويشتن اساس همهء نادانىها است

مگر دروغ جز زبونى و بىشخصيتى علت ديگرى دارد

هيچ راهى جز راه حق به مقصد نمى رسد

ارتكاب زشتىها يا از ناتوانى است و يا از ستمگرى

اينست آن حياتى كه از ناچيزترين حركات مژگان تا عاليترين فعاليت مادى و روحىاش مى تواند تجسم يافته قانون بوده باشد

آنجا كه دين پردهء تاريكى روى واقعيت مى كشد

شما مردم منحرف با اشتراك در هدفهاى غلط ، در آن جادههاى گمراهى هر چه حفر مى كنيد به آب نمى رسيد

از آن هنگام كه حق براى من نشان داده شده است ، هيچ شكى نكرده ام

كسى كه از اعماق واقعيات آگاه نيست ، نمى تواند از شك و ترديد در امان باشد

چون خود را فريب ندادهام ، از هيچكس فريب نخورده ام

با بينائى درونى و يقين ربانى كه به گمراهى تبهكاران و هدايت خويشتن دارم ، باكى ندارم از اين كه به تنهايى در مقابل آنان بايستم اگر چه همهء روى زمين را پر كرده و براى پيكار با من صفآرائى نمايند

خوددارى سازنده در مقابل وحشت ويرانگر

بينائى درونى و يقين ربانى ما فوق همهء امتيازات

من با چشمى باين دنيا مى نگرم كه شايستهء آن است

من شما را براى خدا مى خواهم و شما مرا براى تأمين تمايلات شخصى خود

قانون يكم - وجدان حسّاس تاريخ

براى تبهكارىهاى خود اصل و قانون نتراشيم

چه مقدس و با ارزش است اين قانونگرايى و تكيه بر اصل در زندگى ، بشرط آنكه براى نابود كردن اصل و قانون بكار نرود

من خود را عضوى از كاروان رو به كمال شما انسانها مى دانم

مرا در مقابل وظيفه اى كه انجام دادهام سپاس خوشايند نگوئيد

گفتگويتان با من مانند گفتگو با جباران نباشد در مقابل من تسليم محقرانه نشويد و از ابراز واقعيات خوددارى نكنيد و با قيافهء ساختگى و ظاهر سازى با من آميزش ننماييد

هرگز گمان نكنيد كه من از شنيدن سخن حق احساس سنگينى خواهم كرد و خود را برتر از حق قرار خواهم داد

اگر عنايت خداوندى كه مالكتر از من به من است ، كفايتم نكند ، از خطا در امان نخواهم بود

قطعى است كه من و شما بندگان مملوك خداوندى هستيم كه جز او خدائى وجود ندارد

من سزاوارترين مردم بر مردم هستم

آنچه كه اجتماع از من مى خواهد

حق سوم - تعليم عمومى شما

حق چهارم - تأديب و تربيت شما

امّا حقوق من بر عهدهء شما

بياييد ارزش رياست را از ديدگاه من دريابيد

خوشحال مى گشتم اگر بجاى واداشتن اجسامتان به جست و خيز و پايكوبى ، ارواحتان را به پرواز درمى آورديد و رسالت انسانى خود را به قرون و اعصار آينده ارمغان مى فرستاديد

كاروان سالارى كه راه و مقصد را مى شناسد و خود را عضوى از كاروان ميداند ، نه راه را گم مى كند و نه كاروان را گمراه مى نمايد

خط مستقيم در ميان پيچاپيچترين خطوط

ملاك ذلت و عزت در رابطهء همزيستى از ديدگاه پيشواى الهى

من بالطاف و عنايات ربانى همهء دردها و درمانها و تاريكىها و روشنائىها و صلاح و فساد شما را مى دانم

سستى براى چه

روز و شب انديشه و تلاشى جز اين ندارم كه حق را از باطل تفكيك كنم ، اگر چه حق در درون باطل فرو رفته باشد

هدف من از پذيرش زمامدارى

چراغى روشنگر فرا راه انسانها

همهء شما مى دانيد كه سزاوارترين مردم براى زمامدارى كسى جز من نيست

مادامى كه اجتماع و آشيانهء زندگى خود را نشناختهايد ، رهبر واقعى خود را تشخيص نخواهيد داد و بالعكس

ناخود ساخته ، خود ساخته ، خدا ساخته

از خود بيگانگى معلول طبيعى ناخود ساختگى است

من نه اينم و نه آن

فهرستها

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست اعلام

فهرست مآخذ

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤ - نوع يكم - مختصات انسانى از نظر ماهيت

٩٧ - آگاهى به نادانى ٩٨ - بهره بردارى از علامات و رموز با علم به اين كه علامت و رمز يك شكل قرار دادى براى محتواى آن است ٩٩ - داشتن حقّ به عهدهء ديگران ١٠٠ - داشتن حق ديگران به عهدهء خويشتن ١٠١ - خواب ١٠٢ - غوطه ور شدن در رؤياها در حال بيدارى ١٠٣ - بيخيالى تعمدى و بيخيالى غير عمدى ١٠٤ - حسّاسيّت بمعناى آلرژى ١٠٥ - قهر كردن ١٠٦ - آشتى نمودن ١٠٧ - توقع و چشمداشت ١٠٨ - احساس همزبانى ١٠٩ - هم نژادى ١١٠ - هم وطنى ١١١ - سعادت ١١٢ - نكبت و بدبختى ١١٣ - احساس شكست ١١٤ - احساس پيروزى ١١٥ - اخلاص و صميميت ١١٦ - رياكارى ١١٧ - فريب دادن ١١٨ - فريب خوردن ١١٩ - حيله - گرى و مكر پردازى ١٢٠ - دغل بازى ١٢١ - دو روئى ١٢٢ - احساس خوب و بد ١٢٣ - احساس خير و شر ١٢٤ - زيبايى و زشتى ١٢٥ - احساس عظمت و پستى ١٢٦ - مطالبهء دستمزد و پاداش در مقابل كار ١٢٧ - معامله گرى عموما ١٢٨ - جبران نمودن بعضى از اختلالات مغزى با بعضى از ديگر اجزاء مغز ١٢٩ - رشد بعضى از فعاليتهاى روانى در موقع اختلال بعضى از فعاليتهاى ديگر ١٣٠ - تفكيك سازنده از تخريب كنندهء موجوديت آدمى ١٣١ - تفكيك غرض شخصى و نتايج قانونى ١٣٢ - خشم و پرخاش ١٣٣ - سخن ١٣٤ - شرمندگى ١٣٥ - پشيمانى ١٣٦ - تجريد عدد ١٣٧ - تجريد كلى از جزئيات ١٣٨ - درك بىنهايت ١٣٩ - احساس خوشى از صداى زيبا ١٤٠ - احساس ناخوشى از صداى زشت ١٤١ - اكتشاف و اختراع ١٤٢ - حدس ١٤٣ - تطبيق كليات به موارد خصوصى ١٤٤ - خنده [ انواع خنده فراوان است ما حد اقل آن را ده ( ١٠ ) فرض مى كنيم ] ١٤٥ - گريه [ انواع گريه را هم ده ( ١٠ ) فرض مى كنيم ] ١٤٦ - شتابزدگى ١٤٧ - صبر و شكيبايى ١٤٨ - لجاجت ١٤٩ - احساس حق و باطل ١٥٠ - تفكيك حقيقت و واقعيت و شيئى براى من و شيئى براى خود ١٥١ - درك عدالت و ظلم ١٥٢ - انصاف و مروت ١٥٣ - علاقه به دانستن سرگذشت ١٥٤ - علاقه به دانستن سرنوشت آينده ١٥٥ - تأسف به گذشت ساليان عمر ١٥٦ - آمادگى براى يك آيندهء آرمان ١٥٧ - گمان و احتمال و يقين [ انواع اين سه پديده فراوان است ،